در باب پادشاهان

باسمه تعالی

چند باب درآیین پادشاهان

باب اول:ورود بر پادشاه ورفتار پادشاه بر واردین

چگونگی باریافتن طبقه اشراف

       اگر شخص وارداز بزرگان وطبقه اشراف باشد باید پس از ورود درجایی بایستد که از پادشاه چندان دور نباشدبا او نیز نزدیک نشود وباید ایستاده سلام کند واگر شاه اورا نزدیک خواندباید برود1دست و1پای شاه راببوسد سپس برخیزد وکنار رود ودرردیف امثال خود قرار گیرد وبایستدوچون شاه اجازه نشستن به اودادبنشیندواگربااوسخن گفت با صدای اهسته پاسخ دهد درموقع پاسخ دادن کمتر حرکت کن1وچون شاه خاموش شودباید بی درنگ وبدون تجدید سلام وانتظار فرمان ودستور ازجای برخیزد

چگونگی  باریافتن طبقه متوسط

واگر شخص وارد از طبقه متوسط باشد حقوق پادشاه براو واجب میکند که بایستد ودورازذات شاهانه باشدواگر شاه اورا دعوت به نزدیک شدن کرد سه گام یابیشتر پیش رود وباز ایستدواگر باز اجازه نزدیک امدن یافت به همان اندازه پیش برودوالبته نباید به خسته شدن پادشاه از اشاره کردن یاحرکت دست یاسریاانگشت نظر داشته باشد واگر چنین تصوری کرد باز بایدمراعات این آیین راکرد زیرا ازجمله حقوق مقام پادشاهی وتعظیم آن مقام میباشدواگر ورودش از نخست چنان باشد که برابر شاه واقع شود وسمت راست یا چپ راهی باشد باید ازآن راه رود که اورا برابر شاه قرار ندهد وازانجا  وارد مجلس شودوبایستد وازانجا درود سلام دهد  ومتوجه باشدپس اگر شاه ساکت ماند وپاسخ ندادبدون سلام وسخنی بازگردد واگر اورا فراخواند چند قدمی جلو رود وبایستد وسر به زیر افکند تاچون دوباره اورا خواند چند گامی جلو نهد وسر بلند کندوچون شاه اشاره دیگری نکند درهمانجا که بااشاره شاه رسیده است بایستد مگر اینکه شاه به اواجازه نشستن دهد دراینصورت بزانو دراید یا دو زانو بنشیندواگر شاه بااو سخن گفت آهسته وبدون حرکت پاسخ دهدوبه ا ظهارات شاه گوش فرانهد تاچون شاه ازسخن گفتن باز ایستد اوبرخیز وبدون انکه پشت به شاه کندعقب رود واگر برای اوممکن باشددر پس دیوار یادالان یاراهرویی که درمجاورت شاه نباشد خودراپنهان کند آنوقت است که می تواند به اختیار خود ازهر راهی که می خواهد برود

چگونگی استقبال وبدرقه شاه ازکسانی که در مقام ورتبه بااو مساویند

اگر کسی بر شاه وارد میشود که ازحیث نیرو وفرمانروایی وارجمندی وخاندان بااو مساوینددراین صورت برشاه لازم است برای اوازجای خود برخیزدوچند گام به استقبال او رود واورا دربر گیرد ودستش راگرفته درجای خود بنشاند وخود ازاو فروتر بنشیند1زیرا این رفتاری است که شاه هنگامی که بر همان شخص وارد می شود وازاو دیدن میکند بان رفتار نیازمند است ومتوقع چنین پذیرایی میباشد پس اگر حق اورا ادانکند وانچه لایق وسزاواراست عمل ننماید نباید ایمن شود که بااو همان رفتار نشود وچون هر کدام ازان دورفتاری کردند که خارج از رسوم وعادات ونوامیس شاهانه باشد ازرفتار انها فساد حاصل میشود وموجب ایجادکینه میان پادشاهان میشودوسبب دشمنی وحسدورزی میشودواگر این اسباب پیش آیند موجب ویرانی کشور وانگیزه جنگ مشودواگرچنین شخصی که وصف او گذشت خواست ازحضور شاه برود برشاه لازم است که باو برخیزدودستور دهد مال وسواری اورا حاضر کنندتادربرابرچشم سوار شودوتاقبلااز سوار شدن اوراچندقدم بدرقه کندوبه اطرافیان دستور دهدتادررکاب اوروند . روش واخلاق شاهزادگان ساسانی اینطور بود واردشیر پسر بابک آنهارا به این روش مقید فرمودواین رسوم وعادات تازمان خسرو پرویز بر قراربوداما چون او برارنگ پادشاهی نشست ان را تغییر داد واز جمله ایرادها ومعایبی که پسرش شیرویه براوگرفت

یکی این بود که ایین اردشیر را تغییرداده .گفتیم از حقوق پادشاه این است که کسی درنگ کرد ن ونشستن را درحضوراو طول ندهدواگر کسی دراین رسم خطا رودواشتباه کندنگاه   کردن شاه باو  بااشاره  نشانه مرخص شدن است÷پس اگر ان شاره  رابفهمد وبرنخیزد 1ازکسانی است که احتیاج به تادیب دارند وکسیکه چنین شخصی را به شاه نزدیک کرده وبه حضور آورده به خود واوستم کرده است  

باب دوم  - درآیین غذا خوردن باپادشاهان  

از حقوق پادشاه این است که اگر از حشمت وعظمت مقام پادشا هی تنازل نمود وباکسی انس کرفت ومحبت نمود  تاانجا که اورا بصرف غذا با خود دعوت کرد بر ان شخص لازم است که در حضور شاه درسر خوان در خوردن زیاده روی نکند زیرا صفات وحالات نکوهیده ای  در این رفتار است که :از جمله انها این است زیاد ه او در خوردن نشانه آز وشره اوست وازجمله اینکه دلالت بربی فرهنگی وقلت تمییز وشعور می کند

دیگر اینکه پس ازاندازه دست دراز کردن بسوی خوراک وکثرت حرکت شخص یک نوع گستاخی  وجرءت تعبیر میشود به علاوه پرخوری نزد شاه معنا ومفهوم پسندیده ای نداردمگر اینکه کسیکه  باشاه هم غذا شده است مانند میسره تراس یاحفص کیال باشدکه برای پر خوردن آنهارا بر سر خوان حاضر می کردند وبرای مردم با فرهنگ همین مقدار کافی است  که پادشاه آنهارا بان درجه رسانده ا ست  وبا انها انس گرفته وچنین مقامی را خاص انها نموده است

 واز حقوق پادشاه این است که کسی آ زمند به خوراک وسفره  انها نباشد وغرضش پر کرده شکم ورفتن به خانه نباشدمگر اینکه همسفره شاه  فرزند1پسرعم او یاازاین قبیل باشد وباز ازکسانی باشد

 که پس از خوردن مدت بسیاری درمنادمت شاه باشد وآنچه که خورده  خوراک شب وروز خود قرار دهد زیرا به میل  وخواست خود ویا هر وقت که خواست نمی تواند برود. پادشاهان ایران اگر کسی را درخوردن (چنانکه وصف کردیم )می دیدند واورا پرخور بر غذا وحریص بر غذا وشکم می دیدند ازطبقه موقر خارجش می کردند وبدسته دلقکان ومسخرگان ملحق می کردند واز درجه احترام وتعظیم ساقط بود.

امتیاز شاه برسایر مردم –آیین برخاستن شاه ازکنارخوان –دستمال سفره-آداب سخن درسرخوان

اخلاق عادات ورفتار پادشاهان مانند سایر مردم وتوده ملت نیست.وانها به چیزی یاکسی تشبیه نمی کردند .پس یاید دانست که پرخوری دربرابر انها شایسته نیست ولی بادوستان وهمدمان وانانکه درمراتب عالی یا پست دنیوی  باهم مساویند نیکو وپسندیده است اما پادشاهان ازاین صفت  برتر هستند واین وضع لایق ودرخور انان نمی باشد

دیگر از حقوق پادشاه این است که چون دست از خوراک کشدباید هر کس که گرد خوان نشسته است برخیزد وهمه ازبرابر پادشاه بکناری روند وخودرا  در پس دیوار یا حایلی پنهان کنندتااگر خواست به حرمسرا رود برخواستن اورا نبینند واگرخواست با انها نشیندباید برای ورودشان ازنو اجازه بگیرند

واز آیین پادشاهی این است که دستمال سر سفره باید درپاکیزگی وسفیدی مانند دستمال مخصوص دست وروی او باشد وباید آن دستمال  را دوباره سر سفره ننهاد مگر اینکه کامل شسته شود ویا دستمال نوینی بجایش اورده شود

ازحقوق پادشاه نیز این است که برسر خوانش نباید ازدر راستی وجدی یا از در بیهوده گویی سخن راند واگر خود پادشاه سخن شروع کند نباید در مقام معارضه  برآید زیرا حضار جز این حقی ندارند

که سر به زیر انداخته وسخنان  شاهانه راگوش دهند

باب سوم  :درآیین منادمت 1در مراتب ندیمان ونیازمندی شاهان بجمیع طبقات

از اخلاق  وعادات پادشاه این است که درباره ندیمان خود قایل به طبقات ومراتبی باشد برخی را برای مجالس عام وعده ای را برای محالس خاص  گذارند زیرا مشاهده می کنیم پادشاه به همان اندازه  که  مرد دلیر وزرم دیده میخواهد به شخص دون وپست که اورا سر گرم کند نیاز دارد وهمچنانکه پارسا را برای پند واندرز می خواهد  به دلقک ومضحکه نیازمند است  که از سرنوشتهای او لذ ت ببرد وهمانطور که که به مردم خردمند وبا راده وجدی  محتاج است  به بذله گویان ومسخرگان نیازدارد وباز به اندازه ای که به دانشمند مطلع ومجرب نیاز دارد به رامشگر وخنیاگر محتاج است این است اخلاق پادشاهان وباید ازهر دسته وطبقه درمحضرشان  باشند  زیرا انها گاه از جد بهزل وگاه از خنده بیاد اوردن اخرت  وگاه از سرگرمی ولهو به پند اندرز درایند

 تمام این طبقات گاه  به مقام عالی میرسند  وگاه فرو می افتند گاه به انها بخشش می شود وگاه ناامید می گردند مگر اشراف وعلما1 زیرااینها هستند که تا ملازم طاعت وفرمانبرداریی  هستند وحق انرا ادا می کنند باید دارای مقام ومرتبه بلند بوده ودر هنگام معاشرت یکنوع امتیاز وبرتری بردیگران  داشته باشد

ایین مرخص شدن از حضور پادشاه باز گشتن به حضور درهنگام منادمت

جز برای قضا حاجت هیچکس حق ندارد از مجلس پادشاه  خارج شود واین حقوق وایین پادشاهی است پس اگر کسی بخواهد برای قضا حاجتی برود .براولازم است که بر شاه نظر  اندازد اگر شاه خاموش ماند ازجا برخیزد وبااو نگاه کند تااگر شاه به اونگریست برای قضا حاجت بیرون رود وچون برگردد باید همجنان درحضور شاه بایستد.هر چند ایستادنش به درازا کشد تاشاه بااواجازه نشستن دهد دران وقت باید بزانو دراید یادوزانو بنشیندد تاشاه چون دوباره با اونظر افکند دلیل ان باشد که با او اجازه داده  در نشستن ازاد باشد

اندازه وچگونگی می نوشیدن با اختیار پادشاه وبسته بعدل اوست

کسیکه درحضور شاه یادر مجلس منادمت اوست اجازه ندارداندازه نوشیدن شراب یا چگونگی انرا خود اختیار ومقرر کند زیرا از حقوق شاه است که مقررکند......وازاخلاق پادشاه خوشبخت وکامروا این است که برای زنده نگاهداشتن اطرافیان خود بکوشد وبرزندگانی انها حریص وکوشا باشد زیرا برقراری نظم پایداری ملک و کشور باانها میباشد 

طبقات ندیمان وخنیاگران نزد ایرانیان

....اردشیر پسر بابک نخستین کسی است که ترتیب طبقات ندیمان را مقرر کرده و اختیارطرز عمل با انانرا بدست گرفته وانهارا به سه طبقه تقسیم نموده است  

طبقه اول سواره کاران وشاهزادگن را تشکیل می دادند وجایگاه این طبقه بفاصله پنج گز از پرده بود که شاه در پس ان قرار می گرفت

وطبقه دوم :به فاصله پنج گز از طبقه اول قرار می گرفت وعبارت بودند از درباریان1 ندیمان وسحن سرایان شریف ودانشمند

طبقه سوم :این طبقه به فاصله پنج گز از طبقه دوم قرارمی گرفت واین طبقه ازدلقکها ومسخرگان تشکیل میشدند اما دراین طبقه شخص فرو مایه وگمنام وناقص ا لخلقه یااشخاصی که بی اندازه کوتاه یابی اندازه بلندباشند یا پدر ومادرش غیر معروف با شند ویا داراد پیشه پستی باشند یعنی جولاه یاسر تراش وحجام یا مثلا غیبگو واختر شناس باشند وجود نداشت

اردشیر بابکان همیشه می گفت  برای شاهان هیج چیز زیان اورتر ازمعاشرت با مردم سبک عقل نیست زیرا همچنانکه طبع باهمنشینی  وهمدمی مردم شریف وبافرهنگ ونیکو تبار اصلاح میشود  از همنشینی با مردم فرو مایه وپست تباه می گردد.....

طبقاتد جهارم نزد ایرانیان

 مردم رانیز چهار قسمت نمود  وهرطبقه از انهارا دریکی از اقسام چهار گانه قرار دادبه این ترتیب:

 اول شاهزادگان وسواران

دوم موبدان وهیربدان ومغان

 سوم پزشگان ودبیران واختر شناسان

چهارم دهقانان وکشاورزان وپیششه وران ومانند اینها

اردشیر همواره می گفت:برای سرعت دست بدست گشتن فرمانروایی وویرانی کشور هیچ عاملی به اندازه جابه جا کردن این طبقات وبرهم زدن این ترتیب وبالا بردن مردم پست  به مراتب بلند وفرود اوردن اشخاص بلندمرتبه وشریف تاثیرندارد

چگونگی جای گرفتن ندیمان درمجلس شاه

دسته ای که مقابل شاهزادگان وسوار کاران یعنی طبقه اول قرار می گیرفتند  عبارت بودند از

نوازنده گان وخنیاگران درجه اول وماهردراین فن واینها کاملا درمقابل طبقه اول قرار می گرفتند.

وکسانی که برابرطبقه دوم ازندیمان شاه ودرباریان او قرار می گرفتند طبقه دوم سازندگان وخنیاگران بودند ودسته ای که دربرابر دلقکها ومسخرگان قرار می گرفتند عبارت بودند از سنج زنها وطنبورزنها  وعادت براین بود که نی زن ماهر جز برای آواز خوان  ماهرنی نمی زد واگر پادشاه چنین امری کنددوباره مراجعه میکرد واعتراض می  نمود.

ایرانیان همواره این ترتیب را رعایت می کردند

بسیار کم اتفاق می افتاد که پادشاهان ایرانی امر کنند که نی زنی جز برای خواننده ای از طبقه خود بنوازد1 زیرا عادت نداشتند کسی را از طبقه پست تر بطبقه بالاتر ببرند ولی گاهی می شد که مستی برشاه غالب می شد واورا از حا لت ت طبیعی  خارج می کرد وممکن بود درآنجادستور دهد که نی زنی ازطبقه دوم  یا سوم نی بزند  اما خود نی زن نمی رفت وشاید کار بحایی می رسید که پیش خدمتها اورا با مگس پرانوباد بزن می زدند اما عذرش این بود که وقتی پادشاه بخود آید از اینکه من به مرتبه خود مقید بوده ام ازمن خشنود  وراضی می شود اردشیر هنگام تخلف از این آیین خود را مجازات کرد اردشیر دو غلام باهوش را برگزیده بود که همیشه در مجلس حاضر باشند وسخنان اورا هنگام باده گساری یادداشت کنند بنابراین یکی سخنان شاه را واخوان می کرد ودیگری  حرف به حرف می نوشت ولی هنگامی شروع به این کار می کردند که مستی بر شاه غالب می امد چون بامداد شاه بیدار میشد وحجاب ازچهره بر می داشت دبیر انچه را که درمجلس گفته بود تازمانی که به خواب رفته بود براو میخواند پس اگر دستور دادن به نی زن  ومخالفت اورا با این دستور برشاه می خواند شاه اورا می طلبید وخلعت می داد واظهار خرسندی وخوشنودی مینمود وبه می گفت تو درآنجه انجام دادی برصواب بودی وشاه درآنچه انجام داده در خطا کرده است واین سزای رفتار درست تو می باشدوالبته کسی که خطا کرده است باید مجازات شود وکیفر من این است  که امروز جز بر نان جوین وپنیر زمزمه نکنم ودرآن روز شاه جز آنچه مقرر فرموده بود غذایی نمی خورد.اینگونه رفتار فقط برای این بود که آیین وعادات ورسوم محترم باشد ومردم را بررعایت آنها وادار سازد وافراد ملت را هنگام تخلف به مجازات رساندوآنچه لازم باشد درباره انها اجراکنند

این رسم در دوره بهرام گور بهمخورده ودر دوره انوشیروان دوباره معمول شده است

 

پادشاهان ایران تادوران پادشاهی بهرام گورفرزند یزگرد این ایین وترتیب را پیروی می کردندولی بهرام گور مقام وجایگاه طبقه اشراف وشاهزادگان وموبدان وهیربدان را انطو که بود باقی گذارد اما میان دو دسته از ندما و خنیاگران ورامشگران را مساوی کردوهرکس که موجب شادی خاطر او می شدوبه طربش می اوردگرچه از پایین ترین طبقات باشد پاداش میداد وببالا ترین طبقات می زساند کسانی را که از اراده اوسر بر می تا فتندند یا در خدمت کوتاهی می کردند بدرجه پایین تر تنزل میداد بنابراین  روش وایین اردشیر مخصوصا در طبقه خنیاگران  ورامشگران     ازدست داد واین روش همچنان باقی ماندتا انوشیروان براورنگ شاهی نشست واز نو طبقات ندیمان  وسایرین را بحال  وضع نخست برگرداند

محجوب  بودن پادشاه ایرانیان ازندیمان ومقدار فاصله طبقات از هم درمجلس پادشاه

پادشاهان ایران ازدوره اردشیرپسر بابک تا زمان یزد گرد درپس پرده قرار میگرفتندواز نظر ندیمان محجوب می شدند وفاصله شاه باطبقه اول  ده گز بود زیرافاصله شاه تا پرده پنج گزبود وهمچنین با طبقه اول پنج گز فاصله داشت

پرده دارشاه یکی از سوارکار زادکان بودکه اورا خرم باش مینامیدند واگر این مرد در می گذشت یکی دیگر ازسوار کار زادگان به جایش می نشست وبهمان نام نامیده می شد پس هر وقت که شاه بار می دادیا برای ندیمان می نشست خرم یاش یک نفر را مامور می کردکه بر فراز بلند ترین جاهای کاخ شاهی براید وبااواز بلند که همه کس از حاضرین بشنوند بانگ بر آورد وبگویدایزدبان   خود نگاه دار زیرا تو امروز همنشین شاهنشاه هستی وپس ادای این عبارت پایین می امد

این روش برای هرروز که شاه بمنادمت وسرگرمی می نشست تکرار می شدودر آن وقت هیچ افریدهای قدرت نداشت زبان به خوبی یا به بدی بگشاید تا چون پرده تکان میخوردپرده دار اندر میشد وهر دستوری را که دریافت مینمود  بموقع اجرا میکردومگفت ای فلان تو چنین کن وای فلان تو چنان در چنین هنگامی تما م ندیمان شاه اعم از بزرگان وشاهزادگان  وبرادران واعمام  پسران اعمام شاه وپایین ترین طبقات در مجلس شاه  در سربزیر افکندن  وفرو تنی نمودن وخاموشی کامل وسکون وکمترین جنبیدن همه یکسان بودند

روش وآیین پادشاهان ایرانی براین وضع بود تااردوا ن صغیر به سلطنت رسید واین پادشاه  قبل ازشروع بمنادمت  میگفت هرکس از شما نیازی دارد باید قبلا ز انکه مشغول شوم بر صفحه ا ی بنویسدوتقدیم نمایدتابخوانم وبفهم وبا عقل صحیح وفکرجامعی دستورلازم راصادر کنم وهرکس دروقت دیگری حاجتی بخواهدوبجانیاورد سرازتنش جدا خواهد شد

این پادشاه نخستین کسی است که این روش رامقرر داشت  وهیچ نیازمندی را ناامید نمی کردواز پیش خود وبدون مقدمه بکسی چیزی نمی داد این روش ادامه داشت تابهرام گور براورنگ پادشاهی نشست واو به ندیمان خود میفرمودوقتی دیدید سر خوش شدم وبطرب امدم واز هزن ویاوه گویی پرداختم  نیازهای خود را برمن عرضه داریدوحاجب وپرده دار خود را مامور رسیدگی بخواهشهای انان می نمودبنابراین وقتی مستی دراونمایان میشد مردم نامه های خودرا تقدیم میداشتندوخرم باش انهارا می گرفت به حضورشاه  میبرد  شاه نامه هارا در مشت می گرفت وسپس بدون نظر افکندن دران ویا خواندن مطالب انرا بر زمین می افکند ومی گفت هر چه را دراین نامه است بر اورید بنابراین ممکن بوداین در خواستها که شامل خواستن پول یاملک یا پرداخت وام یا خواستن بخششی بودبهزاران هزار _بهزارهزاران (یک ملیون)  یا بیشتر برسداما باید دانست که این مجالس وهمنشینی پی درپی نبود ولی هرگاه کسی درنامه درخواستی می نمود که برای ماند روا نبود و از میانه روی تجاوز می کرد و در خواهش زیاده روی می نمود حاجتش بر اورده نمی شد و نادان شمرده میشد و پس از ان درخواست ونامه او پذیرفته نمیشد

نمونه سوالات نهایی سال سوم متوسطه علوم انسانی درس تاریخ ایران و جهان (2)

نمونه سوالات نهایی سال سوم متوسطه علوم انسانی درس تاریخ ایران و جهان (2)

درس اول

1ـ حاکمیت کلیسا در اروپای قرون وسطا بر چند اصل اساسی استوار بود ؟ دو مورد را بنویسید . ص 2 پ / ش 81

2ـ دو حربه ای که کلیسا برای نابودی مخالفان خود از آنها استفاده می کرد ؟ چه بود ؟ ص 2 / دی 81 /دی 84 / ش 85

3- در اواخر قرون وسطی  کشیش آلمانی که علیه پاپ و افکار رسمی کلیسا اعتراض کرد ، که بود ؟ و سخنان وی مورد استقبال چه کسانی قرار گرفت ؟ ص2/خ87

4ـ  مارتین لوتر اعتراضات خود را علیه پاپ چگونه اعلام داشت ؟ ص 3 / دی 81 / اصفهان

5ـ به چه جهت طرفداران لوتر به اعتراض کنندگان ( پروتستان ) معروف شدند ؟ ص 4 / خ 81

6- در اروپای قرون جدید به چه افرادی لقب پروتستان داده شد ؟ ص 4 / ش 83

7- با اوج گیری نهضت پروتستان ، جان کالون چه نوع حکومتی را پیشنهاد کرد ؟ ص 5 ، خ 88

8- در قرون وسطا چه عاملی موجب تقویت حکومت های ملی و پادشاهی شد ؟ ص 6/خ 83

9- مهم ترین نتایج پیدایش مذهب پروتستان را بنویسید . ص 6 پ /ش 81/خ 84/دی86

10- چهار دانشمند پیشگام علم جدید را نام ببرید . ص 8 / خ 82

11- چهار تن از فلاسفه بزرگ اروپا در قرون جدید را نام ببرید . ص 9 / ش 82

12- در نگرش تاریخی مورخان در قرون جدید ، چه دگرگونی ها و تحولات مهمی رُخ داد ؟ ص 9

        درس دوم

1    - در قرن 16 میلادی ، بروز چه وقایع مهمی در اروپا زمینه ساز انحطاط اسپانیا شد؟ ص12،دی 86

     2 - معروف ترین پادشاه اسپانیا در آغاز قرون جدید که بود ؟ سه حادثه مهمی که در اروپا زمینه ساز انحطا ط اسپانیا گردید را بنویسید .ص12 / خ 82 /دی82

3  -چه دلا یلی موجب اخراج یا مهاجرت اجباری مسلمانان اسپانیا در قرن 16 میلادی شد ؟ ص 12 / خ 85

4-  چرا در قرون جدید ، اخراج و کوچ اجباری مسلمانان از اسپانیا ، زمینه ساز انحطاط آن دولت  گردید ؟ ص 12 / ش 86

5-در سال 1618م جنگ های سی ساله در بوهم ( واقع در چک – اسلواکی ) میان چه گروههایی آغاز شد و چه نتیجه ی سیاسی مهمی داشت ؟ ص 15 ، خ 88

6- قدرت و برتری فرانسه در قرن هفدهم در زمان کدام پادشاه به اوج خود رسید ؟ وی چند سال حکومت کرد ؟ ص 17 / دی 81

7-دو تن از مشاوران لوئی چهاردهم را نام برید .ص 17 / خ 85

8-چرا در آخرین  سال های حکومت لوئی چهاردهم قدرت فرانسه به سرعت کاهش یافت ؟ ص 17 / دی 81 / مشهد

9-در قرن هفدهم میلادی لغو فرمان نانت در فرانسه چه پیامدهایی داشت ؟ ص17 /خ 87

10-   پس از مرگ کرامول چه وضعیتی در نظام حکومتی انگلستان پدید آمد ؟ ص 18 / ش 82

11-در آغاز قرون جدید اولین و آخرین نظام جمهوری در انگلستان توسط چه کسی بر قرار شد و نام ارتش تازه ای که بوجود آورد چه بود ؟ ص 18/ش85

12-برنامه های پتر کبیر برای قدرتمند ساختن روسیه چه بود ؟ ص 19 / دی 84

   درس سوم  

1-      علل مهاجرت اروپائیان به امریکا را پس از کشف آن بنویسید . ص 22 / ش 83

1-     دو دلیل مهاجرت بخش عمده ای از اروپائیان به قاره امریکا را بنویسید . ص 22 / ش 81

2-     چرا بخشی از سر زمین امریکا را،  « انگلستان نو » می نامیدند؟ ص 22 /دی 86

3-     هم زمان با کشف قاره امریکا ، کدام عوامل طبیعی زمینه های رشد و شکوفایی اقتصادی این سرزمین را فراهم کرده است ؟ ص 22 / ش 87

4-     کشورهای اروپائی برای صنعتی شدن به چه عواملی نیاز داشتند ؟ ص 25 / ش 81 / اصفهان / خ 84

5-     انقلاب صنعتی موجب ظهور و توسعه دو پدیده اقتصادی ـ اجتماعی شد . آن ها را بنویسید . ص  25 / خ 81/دی 82/ش 85/خ86

6-     در آستانه انقلاب فرانسه ، منابع اصلی قدرت و ثروت در دست کدام طبقه از جامعه بود و شامل چه کسانی می شد ؟ ص 26 /ش/86

7-     علت نارضایتی طبقه متوسط از نظام سلطنت استبدادی در آستانه انقلاب فرانسه چه بود ؟ ص 27 / ش 84/پرسش

8-     نام احزاب و گروه های سیاسی فرانسه در نخستین روز های انقلاب را بنویسید . ص 28 / خ 85

9-     در نخستین روزهای انقلاب احزاب و گروه های سیاسی متعددی در فرانسه با یکدیگر مبارزه کردند ، سه مورد از مهم ترین آنان با ذکر هدف و خواسته هایشان بنویسید . ص 28 /

10-در نخستین روزهای انقلاب فرانسه هدف « اعتدالیون » استقرار چه نوع حکومتی و مشابه کدام کشور بود ؟ ص 28/خ 88

   درس چهارم

1-      مهم ترین پی آمدهای پیروزی ترکان سلجوقی در نبرد ملازگرد چه بود ؟ ص 30 / خ 85

2-      نام سه تن از سلاطین عثمانی که از شهرت جهانی برخوردار بودند را بنویسید . ص 31 / خ 82

3-      سلطان محمد فاتح از چه جهاتی از شهرت جهانی برخوردار بود ؟ ص 31 / دی 81 / اصفهان

4-       سلطان سلیم ، معاصر کدام پادشاه صفوی بود ؟ در کدام جنگ او را شکست داد ؟ علت پیروزی سلطان سلیم چه بود ؟ ص 31 / ش 81/دی 82

5-      ترک ها و اروپائیان به چه واسطه ای سلیمان را « سلیمان قانونی » و « سلیمان با شکوه » نامیدند ؟ ص 32 / دی 81/دی86

6-ترکان  عثمانی و اروپائیان به سلطان سلیمان چه عناوینی و القابی دادنده اند ؟ دلایل آن را ذکر کنید . ص 32  / ش 83

7- سه مورد از عوامل داخلی عقب ماندگی و انحطاط عثمانی را بنویسید . ص 34/ش86

8- عثمانی در شبه جزیره بالکان همواره با کدام قدرت ها روبرو بودند ؟ ص 34 /دی 87

9- تحولات امپراتوری عثمانی در قرن 19 میلادی در سه موضوع کلی دسته بندی می شوند ، آنها را بنویسید . ص 35

10- در تاریخ عثمانی  « مسئله شرق » به چه جریانی گفته می شد ؟ ص 35 / خ 82 / دی 84

11- دولت مردان عثمانی برای حل مشکلات داخلی و احیای قدرت و شکوه گذشته به چه نتیجه ای رسیدند ؟ ص 35

12- در دوره تنظیمات دو گرایش عمده در عثمانی به وجود آمد ، آن دو را نام ببرید . ص 36 /ش 83/84

13-   در دوره تنظیمات رهبران کدام گرایش ، شعار بازگشت به اسلام نخستین را سر می دادند و رهبر برجسته ی این جریان چه نام داشت ؟ ص 36/ خ 86

14- تحت تاثیرجریان پان ترکیسم ، کدام نهضت و توسط چه کسانی به وجود آمد ؟ از جمله اهداف اصلی آن چه بود ؟ ص 36

15- گرایش به اتحاد ترکان در امپراتوری عثمانی به چه نامی معروف بود ؟ و خواهان چه چیزهایی بود ؟ ص 36 /ش 82

16- سه مورد از اقدامات مهم سلطان جلال الدین محمد اکبر را بنویسید . ص 38 / خ 82 / اصفهان

17- رسم ساتی چه بود ؟ و چه کسی آن را در هند لغو کرد ؟ ص 38 / خ 83/ دی /ش 8784

       درس پنچم  

1-     کشور فرانسه در آخرین سال قرن 18 میلادی شاهد کودتای چه کسی بود ؟ ص 42 /خ 81 / اصفهان

2-     چه حوادثی به دوران اقتدار ناپلئون در تاریخ اروپا خاتمه داد ؟ ص 44 / ش 84

3-     مورخان کدام حادثه را آغاز سقوط فاتح بزرگ قرون جدید ( ناپلئون بناپارت ) خوانده اند ؟ ص 45 /دی 86

4-     در سال 1812 میلادی چه عواملی باعث تضعیف بنیه نظامی ناپلئون و شکست او در روسیه شد ؟ ص 45 /خ87

5-     در قرن نوزدهم ، پادشاهان اروپایی به چه منظوری کنفرانس وین را برگزار کردند ؟ ص 46 / دی 87

6-     در کنگره وین چه تصمیماتی در مورد فرانسه گرفته شد ؟ ص 46 / خ 84

7-     قیام استقلال طلبانه ایتالیا با کوشش سه چهره نامدارتحقق یافت . آنها را نام ببرید وهر کدام چه سمتی داشتند؟ ص 48 / دی 81 /مشهد/ دی 82

8-     در اواسط قرن نوزدهم چه کسی صدراعظم پروس شد وبه چه عنوانی معروف گردید ؟ ص 49 /

9-     آلمان به چه دلایلی توانست در قرن نوزدهم به کشوری ثروتمند و قدرتمند تبدیل شود ؟ ص 50  / خ 81/82

10- نام سه قراردادی که تزار های روس طی آنها قسمت های شمالی کشور ایران را به زیر سلطه کشیدند را بنویسید . ص 50 / خ 83/ 85

11-در تاریخ انگلستان « عصر ویکتوریا » از چه جهاتی اهمیت داشت ؟ و چگونه به این پیشرفت دست یافت ؟ ص 51  / دی 84

12- در اواسط قرن 19 میلادی به چه دلیل مردمان نواحی شمالی ایالات متحده امریکا با برده داری مخالفت می کردند ؟ ص 52 / ش87

13-جنگ انفصال در زمان کدام رئیس جمهور ایالات متحده روی داد ؟ نتیجه چه بود ؟ ص 52 / خ 82 / اصفهان

     درس ششم

1-     در قرن 19 م . کشور مصر جزء قلمرو کدام دولت بود و به چه دلیل اهمیت داشت ؟ ص 54 / خ 81/ اصفهان

2-     تهاجم استعمارگران فرانسه و انگلستان به مصر محمد علی پاشا را متوجه چه نکات اساسی نمود ؟ ص 56 /خ 81/ خ 83 / ش 84

3-     سه مورد از اصلاحات محمد علی پاشا در مصر را بنویسید . ص 56 / خ 84

4-     پس از افتتاح کانال سوئز به چه علت دولت مصر مجبور به فروش سهام خود به انگلستان شد و چرا دولت استعمارگر انگلستان بیش از پیش به مداخله در امور کشور مصر پرداخت ؟ ص 56 / ش 81 / مشهد

5-     در طول دوران حاکمیت استعماربر مصر از جمله مبارزانی که به فعالیت فرهنگی روی آوردند چه کسانی بودند ؟ ص 56 /

6-دو مورد از عواملی که موجب شعله ور شدن قیام در سودان گردید ، را بنویسید . ص57 /دی 81 / مشهد

6-در قرن نوزدهم میلادی انگلیسی ها با چه اقداماتی موجب شعله ور شدن قیام مردم سودان به رهبری مهدی سودانی شدند ؟ ص 57 / ش 87

7-در اواخر قرن نوزدهم میلادی ، نام قبایل سیاه پوست و دهقانان مهاجر هلندی که در مناطق جنوبی افریقا علیه سلطه ی انگلیسی ها دست به مقاومت زدند را بنویسید . ص 58/ خ 86

8-بوئرها چه کسانی بودند ؟ ص 58/ ش83

9-به چه بهانه ای ، فرانسویان به الجزایر حمله نمودند ، توضیح دهید . ص  58دی82/خ81

9-در سال 1830 میلادی چه بهانه ای  زمینه ی حمله ناوگان دریائی فرانسه به الجزایر را فراهم کرد ؟ ص58/خ 85 

10- در قرن 19 پس از تشکیل امپراتوری رایش دوم در آلمان ، مهم ترین خواسته ی این کشور چه بود ؟ و آنان چه مواردی را دلیل بر این ادعا می دانستند ؟ ص  60 /خ 87

11-در سال 1896میلادی کدام امر موجب شگفتی فراوان و باعث سرافکندگی دولت ایتالیا شد ؟ ص 60/ خ82

12-آخرین کشوری که به استعمار روی آورد ، چه کشوری بود و توانست کدام کشور افریقائی را به تصرف خود در آورد ؟ ص 60/ خ82 /اصفهان

13-نخستین استعمارگرانی که به قاره امریکا وارد شدند ، چه کسانی بودند ؟ ص 60/دی84

14-قهرمان جنبش استقلال طلبی مردم امریکای لاتین که بود ؟ دو مورد از اقدامات وی را بنویسید . ص 61/دی81/ش82

درس هفتم

1-  نخستین گروه استعمارگران اروپایی که قدم به خاک هند گذاشتند ، را نام ببرید . ص 64    

2- دولت انگلستان برای حل مشکلات اداره هند چه کسانی را به هندوستان اعزام می کرد و آنها در آنجا چه ماموریتی بر عهده داشتند  ص 65/خ81

3- در قرن 19 میلادی فرمانداران کل که از سوی دولت انگلستان عازم هندوستان شدند ؟ چه اقداماتی انجام دادند ؟ ص 65 / پرسش

4- مهم ترین وسیله قدرت انگلستان برای سرکوب شورش داخلی و مقابله با تهدیدات نظامی به هند ، چه کسانی بودند ؟ ص 65 / ش 81 / اصفهان

5-در اواسط قرن 19 میلادی ، اهداف شورش بزرگ سپاهیان هند چه بود ؟ ص 66/خ 88

6 -  نخستین تکاپوهای مسلمانان هندی علیه استعمار انگلستان کدام قیام ها بودند ، آنها را بنویسید . ص 67 /خ 82/83/85

7-  تاسیس کنگره ی ملی هند توسط چه کسانی و با استفاده از چه شرایطی صورت گرفت ؟ ص 68/ اصفهان

8 – در خواست های اولیه ی بانیان کنگره ملی هند چه بود ؟ ص 68 / خ 84

9- چه عواملی در قرن 19 .م دولت چین را بر آن داشت تا فرمان ممنوعیت خرید و فروش تریاک را صادر کند ؟ ص 68/دی 87

10- کدام واقعه در قرن 19 .م ضعف و فساد دولت چین را آشکار ساخت و گسترده ترین شورش علیه مفاسد اخلاقی و اجتماعی در آن کشور چه نام داشت ؟ ص 69 / ش 87

11 – انقلاب میجی چه تاثیری در ژاپن داشت ؟ ص 72 

12- در جنگ میان روسیه و ژاپن ، کدام کشور از ژاپن حمایت می کرد ؟ نتیجه این جنگ چه بود ؟ و بنویسید که چرا این جنگ باعث شگفتی جهانیان شد ؟ ص 72/ دی 81

 درس هشتم

1-  زمینه های بروز جنگ جهانی اول را نام ببرید . ص 75 / ش 81

1-  در نتیجه کدام عوامل جنگ جهانی اول در سال 1914 میلادی آغاز شد . سه عامل را بنویسید .ص75 / مشهد

2- چرا روس ها همیشه بر سر تصاحب منطقه شبه جزیره بالکان با دولت عثمانی در قرن 20 م  در حال جنگ بودند ؟ ص 75  / خ 85 /ش 87

3- در اثر رقابت امپراطوری های روسیه و اتریش با امپراطوری عثمانی چه دولت هائی در شبه جزیره بالکان به استقلال رسیدند ؟ ص 75 / خ 82

4- چرا حد فاصل سالها ی 1871-1914 میلادی را دوران صلح مسلح می گویند ؟ ص 76 / خ 81 / دی 82

5- کدام کشورها « اتفاق مثلث » و کدام کشورها « اتحاد مثلث » را به وجود آوردند ؟  ص 76/ ش 81 / خ 87

6- در دوره صلح مسلح کشورهای فرانسه ، روسیه  و انگلستان در کدام گروه از دسته بندی های بین المللی قرار گرفته بودند ؟ ص 76/

7- کدام رویداد در ژوئن 1914 میلادی سبب آغاز جنگ جهانی اول شد ؟ ص 77/ خ 86

8- رهبر انقلاب 1917میلادی روسیه چه کسی بود ؟ چه اقداماتی انجام داد و چرا با آلمان صلح کرد ؟ ص 77 / ش 83

9- لنین برای آنکه بتواند با ضد اتقلاب داخلی مبارزه کند ، دست به چه اقدامی زد ؟ ص 77 /اصفهان

10-      علل مهم شکست آلمان از متفقین در جنگ جهانی اول را بنویسید . ص 77 / دی / 84

11-      اولین نتیجه جنگ جهانی اول چه بود ؟ ص 78/خ 88

12-      پیامد های جنگ جهانی اول را نام ببرید . ص 78 / خ 84

12 – نتایج جنگ جهانی اول را بنویسید . ص 78 / خ 82/ اصفهان

13- شرکت کنندگان در کنفرانس ورسای ( پاریس ) پس از جنگ جهانی اول چه کسانی بودند ؟ ص 78

14- سران متفقین در کنفرانس صلح ورسای در مورد آلمان چه تصمیماتی گرفتند ؟ ص 79 / ش 82

15- پس از جنگ جهانی اول با روی کار آمدن مصطفی کمال پاشا ، بستن کدام قرار داد موجب شکل گیری ترکیه ی جدید شد ؟ ص 79

16- هدف از تشکیل جامعه ملل در جریان کنفرانس ورسای چه بود ؟ ص 80  / دی 81

           درس نهم          

1-    چه کسی در روسیه حکومت موقت رابر انداخت ؟ چه حکومتی را در این کشور بر سر کار آورد ؟ ص 82 / خ 83

2-    نام مزارع کشاورزی اشتراکی لنین ، برای از میان بردن مالکیت فردی در شوروی چه بود ؟ ص 82 / خ 86

3-    لنین برای از میان بردن مالکیت فردی دست به چه اقداماتی زد ؟ ص 82 / خ 82

4-    به چه دلیل لنین سیاست اقتصادی مشهور « نپ « را اجرا کرد ؟ ص 82

5-    رفتار استالین نسبت به خرده مالک ها چگونه بود ؟ ص 82 / خ 85

6-    موسولینی نخست وزیر ایتالیا به خود چه لقبی داد و با توسل به چه شیوه ای حکومت کرد ؟ ص 84/خ 88

7-    چه کسی لقب پیشوا « دوچه » را به خود داد و شیوه حکومتی او چگونه بود ؟ ص 84

8-    کدام کشورها دولت های محور را بوجود آوردند و در ظاهر هدفشان چه بود ؟ ص 84 / خ 83 / خ 86

9-    شعار و هدف هیتلر پس از به قدرت رسیدن چه بود ؟ ص 84 / دی 84

10-   در سال 1931 میلادی چگونه حکومت جمهوری در اسپانیا ایجاد شد ؟ ص 85 / مشهد

11-   در جنگ های داخلی اسپانیا  ( پیش از جنگ جهانی دوم  ) چه گروه هائی به جنگ پرداختند ؟ ص 85

12-   با استفاده از چه موقعیتی هیتلر توانست تمام خاک چک اسلواکی را اشغال کند ؟ ص 86/ دی 81 / مشهد

13-    در ابتدای دهه چهارم قرن بیستم ، ژاپن با چه بهانه ای به منچوری لشکر کشید و بخشی از چین را اشغال کرد ؟ ص 86  / خ 87

14-   عُمر مختار در کجا و علیه کدام کشور استعمار گر قیام کرد ؟ ص 86 / ش 83 

15-    در فاصله دو جنگ جهانی ، لیبی تحت سلطه ی استعمار کدام کشور بود ؟ و چه کسی در راه آزادی لیبی به شهادت رسید ؟ ص 86 / ش 87

16-     تنها بحرانی که در فاصله ی بین دو جنگ جهانی در قاره افریقا اتفاق افتاد و تاثیر بسیاری در تضعیف جامعه ملل داشت ،چه بود؟ ص93 / خ 86

              درس دهم

1-  نقطه شروع و پایان جنگ جهانی دوم را بنویسید . ص 88 / ش 83

2-  چرا در آغاز جنگ جهانی دوم ، مارشال پتن ( نخست وزیر فرانسه ) با هیتلر صلح کرد ؟ ص 88/دی 87

3-  چرا هیتلر پس از تصرف یوگسلاوی ، رومانی را نیز به چنگ آورد ؟ ص 89 / دی 86

4-     استالین به منظور مقابله با قوای آلمان که شوروی را از سه طرف به محاصره خود گرفته بودند به چه شیوه ای متوسل شد ؟ ص 90  / ش 81/دی 84

5-     شیوه جدید استالین جهت مقابله و بسیج نیرو علیه آلمان ها را بنویسید . ص 90  / ش 82

6-  در طی جنگ جهانی دوم ، دو حادثه که به نفع شوروی تمام شد و سبب ورود مستقیم امریکا به جنگ علیه دولت های محور گشت ، چه بود ؟ ص 90

7-     متفقین برای رساندن کمک به شوروی در جنگ جهانی دوم چه تصمیمی را اتخاذ نمودند ؟ ص 90 / خ 83

8-  چرا امریکا وارد جنگ جهانی دوم شد ؟ ص 90/ دی 81

9 - علت ورود امریکائی ها به جنگ جهانی دوم علیه دولت محور چه بود ؟ ص 90

10- در جریان جنگ جهانی دوم ، چرا استالین بارها از دولت های غربی خواسته بود که قوای خود را در نرماندی واقع در ساحل فرانسه پیاده کنند ؟ ص 91 / خ88

11- چگونه امریکا در اواخر جنگ جهانی دوم ، ژاپن را وادار به تسلیم نمود ؟ ص 91 / خ 87

12- در جنگ جهانی دوم ، امریکائی ها با بمباران اتمی کدام شهرها ، ژاپن را وادار به تسلیم نمودند ؟ ص 91 / دی 85

13-تصمیم به ایجاد سازمان ملل و مذاکره در باره سرنوشت آینده آلمان در جریان کدام کنفرانس ها صورت گرفت ؟ ص 93

14 – در جریان کنفرانس های تهران ، یالتا و پوتسدام سران دولت های متفقین ، ضمن مذاکره در باره آینده آلمان چه تصمیم مهمی گرفتند ؟ ص 93 / ش 86

15- مهم ترین موسسات وابسته به سازمان ملل را نام ببرید . ص 93 / خ 82

16- مرکز سازمان ملل متحد در کجا و با چه هدفی تاسیس گردید .؟ ص 93 /ش 85 /خ 86

17 – اولین موضوعی که در شورای امنیت سازمان ملل متحد مطرح شد ، چه بود ؟ ص 93 / ش 84

18- چرا ایران پس از تاسیس سازمان ملل متحد ، از شوروی به شورای امنیت شکایت کرد ؟ ص 93 / خ 85

 

            درس یازدهم

1-  عقیده روس ها در جریان دادگاه نورنبرگ در خصوص مجازات فرماندهان آلمان چه بود ؟ دولت های غربی در این زمینه چه نظری داشتند ؟ ص 97

2-  جنگ سرد را تعریف کنید . ص 98 / خ 81/ دی 82

3-     خصوصیات جنگ سرد را نام ببرید . ص 98

4-  سه مورد از اصولی که ترومن در کنار طرح جرج مارشال پیشنهاد کرد چه بود ؟ ص 98 / ش 81

4-     هدف از طرح اصل چهارم ترومن  ( رئیس جمهور امریکا ) چه بود و در کدام کشور ها اجرا شد ؟ ص 98/

5-     هدف ترومن ( رئیس جمهور امریکا ) از کمک به کشورهای کم رشد در زمینه های اقتصادی و فرهنگی چه بود ؟ ص 98/

6-      کدام پیمان های نظامی در دوران جنگ سرد به وجود آمدند ؟ ص 99/

7-      در دوره جنگ سرد ، هدف از شکل گیری پیمان ناتو ، سیتو و سنتو چه بود ؟ ص 100 / خ 87

8-     زمینه تشکیل سازمان کشورهای غیر متعهد طی کدام کنفرانس بوجود آمد ؟ مهم ترین کشورهای ایجاد کننده آن کدام ها بودند ؟ و چه هدفی را دنبال می کردند ؟ ص 100/

9-     در بلوک بندی نظامی دوره جنگ سرد ، کشورهای غیر متعهد با چه هدفی پایه گذاری شد ؟ ص 100 / دی 86

10-   طی کدام کنفرانس پایه گذاران جنبش غیر متعهد اصولی را که باید غیر متعهد ها رعایت کنند ، انتشار دادند ؟ ص 100 / دی 81 / ش 82

11- کشورهای غیر متعهد چه هدفی داشتند ؟ پایه گذاران این جنبش در کدام کنفرانس اصول خود را انتشار دادند ؟ ص 100 / ش 83

12-  علت پیوستن مارشال تیتو به جنبش غیر متعهد ها چه بود ؟ ص 100

13-  علت ترس و توجه کشورهای صاحب سلاح هسته ای از پیش دستی قدرت ها علیه یکدیگر چه بود ؟ ص 100/ خ 85

       12– چرا دولت های بزرگ اتمی به خلع سلاح هسته ای تن دادند ؟ ص 100 / خ 82 / اصفهان

      13-  در قرن بیستم مذاکرات آمریکا و شوروی در محدود کردن و کاهش سلاح های استراتژیک به چه نام هائی شناخته شد ؟ ص 101

14- قبل از امضای قرارداد استارت ؛ طرح ابتکاردفاع استراتژیک را کدام رئیس جمهور امریکا مطرح کرد ؟ این طرح با چه نامی در دنیا معروف شد ؟ ص 101  / خ 83 

15- پوتین رئیس جمهور روسیه تهدیدکرد که اگر بوش چتر دفاعی ضد موشکی امریکا را به اجرا گزارد ، وی کدام قرار داد ها را لغو خواهد کرد ؟ ص 101/خ88     

16-در سال 1917 میلادی کشور انگلستان در چه موضوعی طی اعلامیه بالفور با نظر صهیونیست ها موافقت کرد ؟ ص 102 /

17-   در سال 1920 میلادی واگذاری قیمومت فلسطین به انگلستان توسط جامعه ملل چه پیامدهایی داشت ؟ ص 102 / ش 87

18-   پس از جنگ جهانی دوم ، مسئله فلسطین به چه صورتی در آمد ؟ ص 103 / خ 81 / اصفهان

19-   چه عواملی موجب شکست اعراب در  ( جنگ 6 روزه سال 1967 م  ) با رژیم اشغالگر قدس گردید ؟ اعراب چه مناطقی را از دست دادند ؟ ص 103

20-   تاکنون با کدام درخواست عرفات ، اسرائیل موافقت نکرده است ؟ ص 104 /

21-   مفهوم انتفاضه چیست ؟ ص 104 / دی 84 / ش 86

22-   گورباجُف برای نجات شوروی با چه سیاست هایی وارد عمل شد ؟ ص 105 / دی 85

23-   اصطلاح اقتصادی گورباجُف چه نام داشت و به چه منظوری اجرا شد ؟ ص 105 /

24-    گورباجُف برای حل بحران داخلی شوروی چه نوع اصلاحاتی مد نظر داشت و چرا نتوانست اقدامی در این زمینه انجام دهد ؟ ص 105 / دی 81 / مشهد 

درس دوازدهم

1-  در دوره صفویه « قزلباش » به چه کسانی گفته می شد ؟ ص 111 / خ 85

2-     مهم ترین قبایلی که هسته اصلی نیروی قزلباش را تشکیل می دادند ، نام ببرید . ص 111 / دی 82

3-     نخستین اقدام شاه اسماعیل صفوی پس از تاج گذاری در تبریز چه بود و این کار چه نتیجه ای داشت ؟ ص 111 / خ  /84 / دی 86

4-     کدام سلطان عثمانی ، معاصر شاه اسماعیل صفوی بود و در کدام جنگ و چگونه سپاه صفوی را شکست داد ؟ ص 111/خ 88

5-     بهانه های سلطان سلیم عثمانی برای لشکر کشی به ایران در زمان شاه اسماعیل صفوی چه بود ؟ ص 111 / ش83/84/85  

6-     در سال 920 ه.ق شاه اسماعیل صفوی در کدام منطقه از عثمانی ها شکست خورد ؟ و یکی از عوامل مهم این شکست چه بود ؟ ص 11/دی87

7-     شاه تهماسب صفوی برای پیروزی در جنگ با عثمانی از چه روشی استفاده کرد ؟ ص 112 / دی 84

8-     شاه عباس اول صفوی برای بهره گیری از دانش و تجربه اروپائیان ازچه کسانی و در چه زمینه هایی استفاده کرد ؟ ص114/خ88

9-     شاه عباس یکم برای بیرون راندن بیگانگان  ( عثمانی و ازبکان ) از ایران دست به چه اقدام مهمی زد ؟ ص 114 / خ 81 / مشهد

10-چرا در زمان شاه سلیمان صفوی ، خواجه سرایان و زنان حرم سرا در اداره امور کشور نفوذ بسیاری یافتند ؟ ص 115  / خ 87

         درس سیزدهم

1-  در شورای مغان چه کسانی حضور داشتند و چه تصمیمی گرفته شد ؟ ص 119 / خ 84

2- شروط نادر برای پذیرفتن سلطنت در دشت مغان چه بود ؟ ص 119 / ش81/خ83/ش 83/84

3- چرا و به چه بهانه ای نادر شاه افشار به هند لشکر کشید و نام این نبرد چه بود ؟ ص 120 / دی 87

4- نبرد نادر شاه افشار با هندی ها چه نام داشت ؟ نتیجه جنگ چه بود ؟ و کدام غنائم مشهور بدست نادر افتاد ؟ ص 120

5- مهم ترین غنائمی که نادر شاه در نبرد کرنال از هند به دست آورد ، را نام ببرید ؟ ص 120 / خ

6 – دوران فرمان روائی کریم خان زند را به چند دوره تقسیم می کنند ، آنها را بنویسید . ص 121/ دی81 /دی 84 / ش 85 / دی 86

6- چرا کریم خان زند پس از رسیدن به فرمانروایی درصدد ایجاد رابطه با کشورهای اروپائی بر آمد؟ ص 122 / دی 85

7-  سپاهیان آقا محمد خان قاجار در کرمان دست به چه اعمالی زدند ؟ ص 122 / ش 81 / مشهد

8- حاکم بم برای جلوگیری از یورش آقامحمد خان قاجار به شهر ، چه کرد ؟ ص 123 /خ88

درس چهاردهم       

1-    ایل قاجار در آغاز تشکیل دولت صفویه ( شاه اسماعیل صفوی ) چه نقش هایی را بر عهده داشتند ؟ ص 124 /خ 88

2-    چرا شاه عباس صفوی برای برقراری امنیت در مرزها و نظارت بر قدرت قبایل ، بخش مهمی از ایل قاجار را در استرآباد ( گرگان ) ساکن کرد ؟ ص 124 / دی 87

3-    فتوحات  ناپلئون که وضع سیاسی اروپا را بر هم زد ، چه نتایج عمده ای داشت ؟ ص 127 / دی 85

4-    چرا ناپلئون تنها راه تضعیف انگلستان را حمله به مستعمرات آن کشور می دانست ؟ توضیح دهید . ص 127 ََ

5-    بنا به چه دلایلی ، ناپلئون در صدد تصرف مستعمرات انگلستان از جمله مصر و هندوستان شد ؟ ص 127 / ش 82

6-     در اوائل سلطنت فتحعلی شاه قاجار ، انگلستان ضمن مقابله با فرانسه در صدد دست یابی به کدام هدف های سیاسی بود ؟ ص 129 / خ 86

7-    پس از انعقاد معاهده فین کنشتاین چه کسی و به چه منظوری به ایران آمدند ؟ ص 129 / ش 84

8– ژنرال گاردان و هیئت همراهش پس از امضای کدام عهد نامه و به چه منظوری به ایران آمدند ؟ ص  129

9- انگلستان در عهد نامه مفصل چه تعهدی را در مورد ایران پذیرفت ؟ ص 130 / خ 81 / دی 81 / دی 82 / خ 83

10- مهم ترین اهداف روسیه در ایران در آغاز در دوره قاجار را بنویسید . ص 131 / خ 82 / ش 85

11- در دوره فتحعلی شاه قاجار ، جنگ های دوران اول و دوم ایران و روسیه ، منجر به انعقاد کدام عهدنامه ها گردید ؟ ص 132/دی87

12- مفاد عهد نامه  گلستان را بنویسید . ص 132 / خ 82 / اصفهان

13- سه مورد از علل شروع جنگ دوم بین ایران و روسیه را بنویسید . ص 132 / ش 81

14- موارد مفاد عهد نامه ترکمانچای را ذکر کنید . ص 133 / ش 83

     درس پانزدهم        

1-     وزیران معروف محمد شاه قاجار را نام ببرید . ص 136

2-     قائم مقام فراهانی ( صدر اعظم محمد شاه قاجار ) می کوشید سیاست ایران را در برابر دولت های بیگانه چگونه تنظیم کند ؟ و در داخل نیز به چه نحو زمینه را برای اصلاح وضع مردم و کشور فراهم سازد ؟ ص 136 / دی 87

3- در دوره قاجار ، عهدنامه دوم ارزنه الروم میان کدام کشورها منعقد گردید ؟ و مهم ترین بند این عهد نامه در چه موردی بود ؟ ص 139 / خ 87

4-     معاهده ارزنه الروم بین ایران و چه کشوری منعقد گردید . مفاد آن چه بود . ص 139

5-     مفاد معاهده ی پاریس ( 1235ه.ش ـ 1273 ه.ق )  را بنویسید . ص 141 / خ 84

6-     طبق موافقت ناصر الدین شاه قاجار با انگلستان و حکمیت گلداسمیت  « سیستان » را که به دو قسمت اصلی و خارجی تقسیم کردند ، شامل چه مناطقی شد ؟ ص 142 / دی 86

7-     مفاد قرار داد آخال ، در زمان سلطنت ناصر الدین شاه ( 1299ه.ق ـ 1260 ه.ش ) بین دو دولت ایران و روسیه چه تعهداتی پذیرفته شد ؟ ص 162 / دی 85 /ش 87

   درس شانزدهم

1- در آغاز حکومت قاجاریه،دو مورد از راههای گسترش آشنایی ایرانیان با اوضاع اروپا را نام ببرید.ص 144 / دی 86

2-چگونه امیر کبیردر دوره صدارت،احترام خود را نسبت به رای صاحب نظران ومتخصصان نشان داد.ص 145 / ش 86

3 - دو مورد از اقدامات امیر کبیر را برای بهبود اوضاع اقتصادی کشور را بنویسید . ص 146 / خ 83 /دی 87

4-سه مورد از امتیازات انگلیسی ها را در دوران قاجار نام ببرید . ص 148

5 -چرا وقتی خبر اعطای امتیاز رویتر منتشر گردید ، شگفتی و حیرت فوق العاده ای را به دنبال آورد ؟ ص 148 / خ 78

5- چرا در دوره ناصرالدین شاه قاجار،انتشار خبر اعطای امتیاز رویتر، باعث شگفتی و حیرت فوق العاده ی همگان شد؟ ص 148 /خ 87

6- اعتراضات همه جانبه به امتیاز رویتر چه پیامدی داشت ؟ ص 148

7- علت مخالفت روس ها با قرار داد رویتر چه بود . ص 148

8- امتیاز تالبوت در چه زمینه ای بود و این امتیاز موجب عکس العمل چه کسانی گردید ؟ ص 149

9-  عکس العمل و عملکرد مردم و زنان دربار پس از صدور فتوای معروف آیت ا... میرزا حسن شیرازی ، مبنی بر تحریم استفاده از توتون و تنباکو چه بود ؟ ص 150 / ش 87

10- لغو امتیاز تالبوت چه نتایجی و اهمیتی به همراه داشت ؟ ص 150

11- مفادقرار داد گمرگی ایران و روسیه در زمان مظفرالدین شاه را بنویسید . ص   151   

12- در دوره قاجار ، به موجب قرار داد گمرگی ایران و روسیه چه مواردی به ایران تحمیل شد ؟ ص 151/ خ 88

     درس هفدهم     

1-    د ر حکومت مشروطه ، تصمیم گیری در باره امور کشور برچه مبنایی انجام می شود ؟ ص 154 / خ 88

2-    زمینه های وقوع انقلاب مشروطیت را نام ببرید . ص 155 / دی 87

3-     دو مورد از زمینه های فکری انقلاب مشروطه را نام ببرید . ص 155 / دی 85

4-     پیش از انقلاب مشروطیت ، وقوع کدام حوادث در سطح جهان ، نقش موثری در افزایش آگاهی و اصلاح طلبی ایرانیان داشت ؟

    نام ببرید . ص 157 / خ 86  

5-     شکست روسیه از ژاپن  به سال ( 1905.م / 1283ه.ش ) چه تاثیری در روحیه مردم ایران بجای گذاشت ؟ ص 157/ خ 82

6-   پیش از انقلاب مشروطیت ، یکی از رویدادهائی که در افزایش آگاهی و اصلاح طلبی ایرانیان نقش موثری داشت  « انقلاب روسیه »   بود . آن را شرح دهید . ص 157 / ش 86 / دی 86 

7- یکی از پی آمدهای ورود بی رویه کالاهای خارجی به ایران در دوره قاجار را بنویسید . ص 158 / ش 87  

8- مهم ترین خواسته های مهاجرین به حرم حضرت عبدالعظیم ( مهاجرت صغرا ) چه بود ؟ ص 162 /ش81/دی 84/ش 85  / خ 87

          درس هجدهم    

1- در دوره ی مظفر الدین شاه قاجار ، علت نام گذاری مهاجرت کبری چه بود ؟ ص 165 / خ 87

2- در مهاجرت کبرا ( به قم ) مهاجران چه در خواست های جدیدی رامطرح نمودند ؟ ص 166

3- با چه رویدادی استبداد صغیر آغاز شد ؟ با کدام رویداد این دوره خاتمه یافت ؟ ص 169 /خ 82 / اصفهان

4- محمد علی شاه قاجار چه حادثه ای را بهانه برای سرکوب مشروطه خواهان قرار داد ؟ ص 169 / دی 87

5- محمد علی شاه قاجار چه واقعه ای را برای به توپ بستن مجلس و سرکوب مشروطه خواهان بهانه قرار داد ؟ ص 169 / خ 86

6- پس از به توپ بستن مجلس به دستور محمد علی شاه ، کدام دوره سیاسی در ایران آغاز شد و نخستین بار مردم چه شهری دست به اعتراض و مقاومت زدند ؟ ص 170 / خ 87

7-  به پیشنهاد شیخ فضل ا... نوری چه ماده ای بر متمم قانون اساسی افزوده شد ؟ ص 170

8-  خلاصه مشروح درخواست های شیخ فضل ا. . . نوری را بنویسید . ص 171

9- پس از پیروزی انقلاب مشروطیت ، در خواست های شیخ فضل ا... نوری بطور خلاصه چه بود ؟ ص 171 / دی 86

10-   دست آوردهای عملی و ملموس نهضت مشروطیت ایران را نام ببرید . ص 172 / دی 85 / ش 86 /خ 88

 درس نوزدهم           

1-     در سال 1907/1287ه.ش چرا انگلستان و روسیه ، طی قرار دادی با تقسیم ایران ، به اختلافات خویش پایان دادند ؟ ص 177/خ 88

2-     قرار داد 1907م/1287ه.ش میان کدام دولت ها منعقد گردید ؟ ص 177 / دی 87

3-    در قرداد 1907 میلادی روسیه و انگلستان در مورد ایران چگونه به توافق رسیدند ؟ ص 177

4-  در گرماگرم نبرد میان مستبدان و آزادی خواهان ( در دوره استبدادصغیر ) مهم ترین و اساسی ترین مشکل مشروطه نوپا چه بود؟ ص 178/خ 87

5-     مقاومت گسترده مردم نواحی جنوبی ایران به رهبری رئیس علی دلواری علیه تجاوز انگلیسی ها ، چه سرانجامی داشت ؟ ص 179/خ 88

6-    در اواخر جنگ جهانی اول چه حادثه ای باعث بازگشت سپاهیان روس از ایران به کشورشان شد ؟ ص 180 / خ 86

7-    قرار داد 1919 در زمان کدام نخست وزیر منعقد گردید ؟ مفاد آن چه بود ؟ مخالفین آن را نام ببرید . ص 181 / ش81/ش 84

8-    وثوق الدوله باانعقادقرار داد 1919 .م/1298.ش با دولت انگلستان ، در صدد رسیدن به چه اهدافی بود ؟ 181 / ش 86

9-    در دوره نخست وزیری  وثوق الدوله ، در صورت اجرای قرارداد1919 م. وضعیت ایران به چه صورت در می آمد ؟ ص 181 خ 87

10-    انگلیسی ها پس از بررسی های لازم کدام چهره های سیاسی و نظامی را برای انجام کودتای اسفند 1299 در نظر گرفتند ؟ ص 182/خ 82

11-   چرا رضا خان پیشنهاد کرد که به جای حکومت سلطنتی ، نظام جمهوری در کشور برقرار کند و به چه علت حرف خود را پس گرفت ؟ ص 183 / دی 86

درس بیستم         

1-  چرا پیشنهاد رضا خان پهلوی مبنی بر بر قراری نظام جمهوری با شکست مواجه شد ؟ ص 183/دی 87

2- اصلاحات و اقدامات رضا خان پس از رسیدن به سلطنت را بنویسید . ص 188 / ش  / دی 8684

3- از جمله اقدامات رضا شاه پس از رسیدن به سلطنت « بازگشت به حکومت استبدادی » بود ؟ آن را توضیح دهید . ص 188/دی87

4-چرا به وجود آوردن ارتش منظم در ایران ( پس از به سلطنت رسیدن رضاشاه پهلوی ) از جمله برنامه های اساسی انگلیسی ها بود ؟ ص 188 / ش 87

5- در دوره رضا شاه ، انگلیسی ها با استفاده از راه آهن سراسری ایران ، به کدام ا هداف خود دست می یافتند ؟ ص 189

6- اهداف رضا خان از اسکان عشایر چه بود ؟ ص 189/ خ 81 / دی 84

7- کدام اقدام رضا شاه به نام تمدن و تجدد و مبارزه با کهنه پرستی بود و واکنش مردم مسلمان ایران در برابر آن چه بود ؟ ص 189 / ش 86

8-  رضا شاه در دوران سلطنت ، براای تضعیف روحانیت و اسلام ، چه دستوراتی صادر کرد ؟ (4مورد) ص 190 / خ 85

9- چرا انگلیسی ها تصمیم گرفتند ، همزمان با آغاز سلطنت رضا شاه کشور آلمان را تقویت کنند ؟ ص 191 / خ 81 / اصفهان / خ 86

10- علل گرایش رضا خان به آلمان ، در جنگ جهانی دوم چه بود ؟ ص 192 ش 81 / مشهد

11- چرا اتخاذ سیاست بی طرفی دولت ایران در آغاز جنگ جهانی دوم ، به نفع کشور آلمان بود ؟ ص 192 / ش 81 / اصفهان

12- سیاست اتخاذ بی طرفی ایران در جنگ جهانی دوم به نفع کدام کشور بود ؟ و چرا ؟ ص 192 / خ 87

13-  به چه علت در روز سوم شهریور 1320 سفرای انگلستان و شوروی طی یادداشت های جداگانه دولت ایران را تهدید به اشغال خاک ایران کردند ؟ ص 192 / خ 82 / اصفهان

14- در25 شهریور1320 ه. ش نیروهای انگلستان و شوروی چه سیاستی را در مورد رضا شاه و جانشینش اِعمال کردند ؟ ص 193/خ 88

    درس بیست و یکم

1-   باپایان گرفتن جنگ جهانی دوم مطبوعات و دولت مردان ایران از کشورهای انگلستان و شوروی چه درخواستی داشتند ؟ ص195 /ش81 اصفهان

2-  پس از پایان جنگ جهانی دوم ، دمکرات ها ی آذر بایجان به ریاست چه کسی و با استفاده از حضور کدام کشور در ایران اعلام خود مختاری کردند ؟ ص 196 / خ 88

3-     پس از پایان جنگ جهانی دوم ، روس ها با امضای کدام موافقت نامه ، اقدام به تخلیه ایران نمودند ؟ ص 196 / ش 87

4-     علت انتخاب رزم آرا به نخست وزیری چه بود ؟ ص 197 / ش 81/ اصفهان

5-     در مخالفت با کدام قرار داد ، نیروهای مذهبی و ملی ( آیت ا... کاشانی و دکتر مصدق ) نقش فعالی داشتند ؟ ص 197 / خ 87

6-  پیام تاریخی و معروف آیت ا... کاشانی که توسط دکتر مصدق ( در یکی از جلسات مجلس شانزدهم ) قرائت گردید ، در اعتراض به چه مواردی بود ؟ ص 197 / دی 87

7-     در راس نیروهای ملی و مذهبی برای ملی کردن صنعت نفت چه کسانی قرار داشتند ؟ ص 197

8-     تلاش های انگلستان برای جلوگیری از ملی شدن صنعت نفت را بنویسید . ص 198 / ش 84

9-     انگلیسی ها برای جلوگیری از ملی شدن صنعت نفت در ایران در زمینه اقتصادی دست به چه اقداماتی زدند ؟ ص 198 / خ 82/دی82 /خ 83

10-            پایه گذار نهضت فدائیان اسلام چه کسی بود ؟ و اساس اعتقاد او واین جمعیت اسلامی چه بود ؟ ص 199 / ش 82 / دی 83

11-      جمعیت فدائیان اسلام را چه کسی پایه گذاری کرد ؟ این گروه چه عقیده ای داشتند و مهم ترین اقدام آنها چه بود ؟ ص 199 / خ 82 اصفهان

12-            در شانزدهم اسفند 1329 ه.ش اقدام سرنوشت ساز فدائیان اسلام چه بود و چه پیامدی داشت ؟ ص 199 / دی 84

13-            کدام اقدام فدائیان اسلام مانع توفیق استعمار و استبداد در سرکوبی نهضت ملی شدن نفت ایران گردید ؟ ص 199 / دی 86

14- مصدق در طول پانزده ماه نخست وزیری خود ، چه موضوعی از ایران را در مجامع بین المللی توانست به اثبات برساند ؟ ص 201 /خ86

15-            چرا مصدق در تاریخ 25 تیرماه 1331 از مقام نخست وزیری استعفاء داد ؟ ص 201 / خ 85

درس بیست و دوم

1-     اهداف  امریکائی ها از ایجاد یک رشته اصلاحات اجتماعی ( رفورم ) در کشورهای تحت سلطه خود چه بود ؟ ص 207/ش 81 / ش83/خ84/ش 86

2-     در لایحه انجمن های ایالتی و ولایتی چه موضوعاتی مطرح شد ؟ ص 208 / دی 81 / ش 84 / ش 85

3-     بر اساس شواهد ، منظور دولت اسد ا... علم از تصویب لایحه انجمن های ایالتی و ولایتی چه بود ؟ ص 208 / خ 87

4-     تصمیم و اقدام امام خمینی با آگاهی از نتایج زیان بار مداخله جویانه ی امریکا از طرح انقلاب سفید ( اصول 6 گانه ) در ایران چه بود ؟ ص 208 / خ 88

5-     حمله ماموران رژیم شاه به مدرسه فیضیه ی قم در سال 1342 ه .ش را شرح دهید . ص 209 دی 86

6-     رژیم پهلوی برای اجازه سخنرانی در ماه محرم سال 1342 چه شرایطی تعیین کرد ؟ ص 210  / خ 81 / دی 84 / خ 86 /

7-     مردم مسلمان ورامین ، پس از انتشار خبر دستگیری امام (ره) در پانزدهم خرداد 42 ، چه عکس العملی نشان دادند؟ ص 212 / خ 85 خ 87

     درس بیست و سوم

1-   تاثیرات سیاسی ـ اجتماعی  قیام 15 خرداد سال 1342 را نام ببرید . ص 215 / خ 86

2-  در چند قرن اخیر ، یکی از مهم ترین سیاست های فرهنگی دولت های بیگانه و دست نشاندگان آنها در کشورهای زیر سلطه چه بوده است ؟ ص 216 / خ 87

3-     سه بُعد از فعالیت های رژیم پهلوی در فاصله سالهای 1343تا1356 ه.ش را نام ببرید . ص 219 / خ 82 / اصفهان

4-     ساواک به چه معنائی بود ؟ ص  221  / ش 83

5-     ساواک تحت آموزش کدام کشورها بود و چه وظیفه ای در دوره پهلوی داشت ؟ ص  221

6-     هدف اصلی اغلب برنامه های فرهنگی رژیم شاه چه بود ؟ ص 222  / خ 79

7-     نقطه اوج اقدامات حکومت محمد رضا شاه پهلوی در زدودن آثار فرهنگ اسلامی در ایران چه بود ؟ ص 222 / دی 85

8-     دو مورد از فعالیت های سیاسی امام خمینی را در دوران تبعید ایشان در نجف اشرف را بنویسید . ص 223 / ش 87

9-     ترور حسنعلی منصور نخست وزیر وقت رژیم پهلوی ، توسط کدام گروه مسلحانه صورت گرفت ؟ ص 224 / دی 87

10-  نام چهار گروه مهم که برای مبارزه ی مسلحانه در سالهای 1343تا 1356 ه.ش در ایران بوجود آمدند را بنویسید . ص 224 / خ 81/خ83 / دی 83/ش 85

درس بیست و چهارم 

   1- در سال 56 ، شاه ایران برای کاهش نفرت مردم ، مجبور به تبعیت از کدام سیاست امریکائی شد ؟ ص 231 / خ 85

    2 - مقاله احمد رشیدی مطلق در کدام روزنامه و در باره چه کسی نوشته شد و چه نتیجه ای داشت ؟ ص 233

3 - چرا مردم نسبت به مقاله احمد رشیدی مطلق که در سال 1356 در روزنامه اطلاعات منتشر شد، خشمگین شده و اعتراض کردند ؟ ص 233 /ش 86 

4 - در بهار سال 1357 ه . ش رژیم شاه وضع دو گانه ی متضادی داشت . آنها را بتویسید . ص 234 /قزوین / خ  82 

5-  در مرداد 57 کدام نخست وزیر رژیم پهلوی و در کجا برای اولین بار رسما" حکومت نظامی برقرار کرد ؟ ص 235 / خ 86

6- شریف امامی برای منحرف کردن مسیر انقلاب ، مامور اجرای چه سیاستی بود ؟ عکس العمل امام در این باره چه بود ؟ ص 236/دی 84

7- دو مورد از نتایج اقامت امام خمینی در فرانسه را بنویسید . ص 239 / خ 88

   درس بیست و پنجم   

1- پس از راهپیمائی های تاسوعا و عاشورای سال 1357 چه نکاتی در خصوص اوضاع ایران بر امریکا مسلم شد ، دو مورد را بنویسید . ص  243  /ش81/ش83/ش 84

2-  در 15 دی ماه 57 شاهپور بختیار با چه هدفی به نخست وزیری رسید ؟ و واکنش اما م خمینی در تعیین حکومت بختیار چه بود ؟ ص 244 / ش 87

3-  مهمترین وظیفه شورای انقلاب اسلامی چه بود ؟ ص 245 /دی 82

درس بیست و ششم  

1-           دوران پس از پیروزی انقلاب را به چهاردسته تقسیم بندی می کنند ، آنها را بنویسید . ص 249  / ش 86

2-     مهم ترین وظیفه شورای انقلاب و دولت موقت پس از پیروزی انقلاب اسلامی چه بود ؟ ص 250 / دی 81 / خ 82

3-     مهم ترین نهاد هائی که پس از پیروزی انقلاب اسلامی تاسیس شد ، نام ببرید . ص 251 /خ 81 / دی 85/ دی 87

4-     اولین نماز جمعه پس از پیروزی انقلاب به امامت چه کسی برگزار شد . ص 251 / ش 81 /ش 84

5-     اتفاق مهمی که در آبان 1358 اُفتاد ، چه بود ؟ ص 251

6-     هدف امریکائی ها از حمله نظامی به طبس ( اردیبهشت 59 ) چه بود و چرا باناکامی مواجه شد ؟ ص 253 /دی 84 /ش 86 / دی 86

7-     مسئله گروگان گیری لانه جاسوسی ( سفارت امریکا ) چگونه پایان یافت ؟ ص 256 /ش81 / مشهد

8-     سرانجام ، مسئله ی گروگان های آمریکایی در ایران چگونه حل شد ؟ ص 286 / خ 85

درس بیست و هفتم  

1- مجمع تشخیص مصلحت به فرمان چه کسی و با شرکت چه کسانی و در چه مواردی تشکیل می شود ؟ ص 263 /خ81/دی 82/ دی 83 /خ 84

2-     متن نامه ی تاریخی امام خمینی (ره) به گورباچُف رئیس جمهور وقت شوروی در سال 1367 چه بود ؟ ص 263 /ش 86

3-     خبرارتحال امام خمینی توسط چه کسی به اطلاع مردم ایران و مسلمانان جهان رسید و پس از آن مجلس خبرگان چه کسی را به رهبری کشور انتخاب کرد ؟ ص 264 / دی 87

4-     اولین حمله وسیع ایران به صورت یک جنگ کلاسیک برای عقب راندن نیروهای عراقی در اوائل مهرماه 1360 ه . ش چه    نتیجه ای به دنبال داشت ؟ ص 266  / دی 86

5-     عملیات فتح المبین ( فروردین 1361 ) چه نتایجی  داشت ؟ 266 /دی 85

6-     در سال 1367 ه.ش شورای امنیت سازمان ملل ، قطعنامه 598 را برای چه منظوری به تصویب رساند ؟ ص 267 /خ 86

7-کدام موسسه قطعنامه 598 را برای عقب نشینی نیروهای ایران و عراق به مرزهاو قبول آتش بس میان آنها ، به تصویب رساند ؟ ص 267 /دی 86

 

 

عید نوروز چگونه شکل گرفت

انسان‏، از نخستین ادوار زندگی اجتماعی، متوجه بازگشت و تكرار برخی از رویدادهای طبیعی، یعنی تكرار فصول شد. نیاز به محاسبه در دوران كشاورزی ، یعنی نیاز به دانستن زمان كاشت و برداشت، فصل بندی ها و تقویم دهقانی و زراعی را به وجود آورد. نخستین محاسبه فصل ها، بی گمان در همه جوامع با گردش ماه كه تغییر آن آسانتر دیده می شد صورت گرفت. و بالاخره در نتیجه نارسایی ها و ناهماهنگی هایی كه تقویم قمری، با تقویم دهقانی داشت، محاسبه و تنظیم تقویم بر اساس گردش خورشید صورت پذیرفت. سال در نزد ایرانیان از زمانی نسبتا كهن به چهار فصل سه ماهه تقسیم شده و همان طور كه ابوریحان بیرونی در آثارالباقیه آورده است آغاز سال ایرانی از زمان خلقت انسان ( یعنی ابتدای هزاره هفتم از تاریخ عالم) روز هرمز از ماه فروردین بود، وقتی كه آفتاب در نصف النهار ، در نقطه اعتدال ربیعی ، و طالع سرطان بود.

 پیدایش جشن نوروز 

جشن نوروز را به نخستین پادشاهان نسبت می دهند. شاعران و نویسندگان قرن چهارم و پنجم هجری چون فردوسی، عنصری، بیرونی، طبری و بسیاری دیگر كه منبع تاریخی و اسطوره ای آنان بی گمان ادبیات پیش از اسلام بوده ، نوروز را از زمان پادشاهی جمشید می دانند.

در خور یادآوری است كه جشن نوروز پیش از جمشید نیز برگزار می شده و ابوریحان نیز با آن كه جشن را به جمشید منسوب می كند یادآور می شود كه : «آن روز كه روز تازه ای بود جمشید عید گرفت؛ اگر چه پیش از آن هم نوروز بزرگ و معظم بود».

روایت های اسلامی درباره نوروز

آورده اند كه در زمان حضرت رسول (ص) در نوروز جامی سیمین كه پر از حلوا بود برای پیغمبر هدیه آوردند و آن حضرت پرسید كه این چیست؟ گفتند كه امروز نوروز است. پرسید كه نوروز چیست؟ گفتند عید بزرگ ایرانیان. فرمود: آری، در این روز بود كه خداوند عسكره را زنده كرد. پرسیدند عسكره چیست؟ فرمود عسكره هزاران مردمی بودند كه از ترس مرگ ترك دیار كرده و سر به بیابان نهادند و خداوند به آنان گفت بمیرید و مردند. سپس آنان را زنده كرد وابرها را فرمود كه به آنان ببارند از این روست كه پاشیدن آب در این روز رسم شده. سپس از آن حلوا تناول كرد و جام را میان اصحاب خود قسمت كرده و گفت كاش هر روزی بر ما نوروز بود.

و نیز حدیثی است از معلی بن خنیس كه گفت: روز نوروز بر حضرت جعفر بن محمد صادق در آمدم گفت آیا این روز را می شناسی؟ گفتم این روزی است كه ایرانیان آن را بزرگ می دارند و به یكدیگر هدیه می دهند. پس حضرت صادق گفت سوگند به خداوند كه این بزرگداشت نوروز به علت امری كهن است كه برایت بازگو می كنم تا آن را دریابی. پس گفت: ای معلی ، روز نوروز روزی است كه خداوند از بندگان خود پیمان گرفت كه او را بپرستند و او را شریك و انبازی نگیرند و به پیامبران و راهنمایان او بگروند. همان روزی است كه آفتاب در آن طلوع كرد و بادها وزیدن گرفت و زمین در آن شكوفا و درخشان شد. همان روزی است كه كشتی نوح در كوه آرام گرفت. همان روزی است كه پیامبر خدا، امیر المومنین علی (ع) را بر دوش خود گرفت تا بت های قریش را از كعبه به زیر افكند. چنان كه ابراهیم نیز این كار را كرد. همان روزی است كه خداوند به یاران خود فرمود تا با علی (ع) به عنوان امیر المومنین بیعت كنند. همان روزی است كه قائم آل محمد (ص) و اولیای امر در آن ظهور می كنند و همان روزی است كه قائم بر دجال پیروز می شود و او را در كنار كوفه بر دار می كشد و هیچ نوروزی نیست كه ما در آن متوقع گشایش و فرجی نباشیم، زیرا نوروز از روزهای ما و شیعیان ماست.

جشن نوروز

جشن نوروز دست كم یك یا دو هفته ادامه دارد. ابوریحان بیرونی مدت برگزاری جشن نوروز را پس از جمشید یك ماه می نویسد: « چون جم درگذشت پادشاهان همه روزهای این ماه را عید گرفتند. عیدها را شش بخش نمودند: 5 روز نخست را به پادشاهان اختصاص دادند، 5 روز دوم را به اشراف، 5 روز سوم را به خادمان و كاركنان پادشاهی، 5 روز چهارم را به ندیمان و درباریان ، 5 روز پنجم را به توده مردم و پنجه ششم را به برزگران. ولی برگزاری مراسم نوروزی امروز، دست كم از پنجه و «چهارشنبه آخر سال» آغاز می شود و در «سیزده بدر» پایان می پذیرد. ازآداب و رسوم كهن پیش از نوروز باید از پنجه، چهارشنبه سوری و خانه تكانی یاد كرد.

پنجه (خمسه مسترقه)

بنابر سالنمای كهن ایران هر یك از 12 ماه سال 30 روز است و پنج روز باقیمانده سال را پنجه، پنجك، یا خمسه مسترقه، گویند. این پنج روز را خمسه مسترقه نامند از آن جهت كه در هیچ یك از ماه ها حساب نمی شود. مراسم پنجه تا سال 1304 ، كه تقویم رسمی شش ماه اول سال را سی و یك روز قرارداد، برگزار می شد.

میر نوروزی

از جمله آیین های این جشن 5 روزه، كه در شمار روزهای سال و ماه و كار نبود، برای شوخی و سرگرمی حاكم و امیری انتخاب می كردند كه رفتار و دستورهایش خنده آور بود و در پایان جشن از ترس آزار مردمان فرار می كرد. ابوریحان از مردی بی ریش یاد می كند كه با جامه و آرایشی شگفت انگیز و خنده آور در نخستین روز بهار مردم را سرگرم می كرد و چیزی می گرفت. و هم اوست كه حافظ به عنوان « میرنوروزی» دوران حكومتش را « بیش از 5 روز» نمی داند.

از برگزاری رسم میر نوروزی، تا لااقل 70 سال پیش آگاهی داریم. بی گمان كسانی را كه در روزهای نخست فروردین، با لباس های قرمز رنگ و صورت سیاه شده در كوچه و گذر وخیابان می بینیم كه با دایره زدن و خواندن و رقصیدن مردم را سرگرم می كنند و پولی می گیرند بازمانده شوخی ها و سرگرمی های انتخاب «میر نوروزی» و «حاكم پنج روزه » است كه تنها در روزهای جشن نوروزی دیده می شوند و آنان در شعرهای خود می گویند: «حاجی فیروزه، عید نوروزه، سالی چند روزه».

قانون ملی شدن صنعت نفت در واقع پیشنهادی بود که به امضای همه اعضای کمیسیون مخصوص نفت در مجلس شورای ملی ایران در ۱۷ اسفند ۱۳۲۹ به مجلس ارائه شد و تصویب گردید.

متن پیشنهاد تصویب شده:

به‌نام سعادت ملت ایران و به‌منظور کمک به تأمین صلح جهانی، امضاکنندگان ذیل پیشنهاد می‌نمائیم که صنعت نفت ایران در تمام مناطق کشور بدون استثنا ملی اعلام شود یعنی تمام عملیات اکتشاف، استخراج و بهره‌برداری در دست دولت قرارگیرد.

مجلس سنا نیز این پیشنهاد را در ۲۹ اسفند ۱۳۲۹ تصویب کرد و پیشنهاد قانونی شد.

[ویرایش] پیشینه

در سالهای ۱۳۲۶ و ۱۳۲۷ مذاکراتی بین نویل گس، از مقامات شرکت نفت ایران و انگلیس، و عباسقلی گلشائیان، وزیر دارائی دولت ساعد انجام شد و حاصل آن قراردادی بود که به قرارداد الحاقی گس-گلشائیان معروف شد. طبق این قرارداد، حق امتیاز ایران از نفت جنوب افزایش می‌یافت ولی در عین حال قرارداد اصلی یعنی قرارداد ۱۹۳۳ تغییری نمی‌کرد بلکه برپایه قانونی استواری قرار می‌گرفت.^[۱]

دکتر مصدق اگرچه در دوره پانزدهم در مجلس حضور نداشت ولی به‌کمک نمایندگانی از جبهه ملی مثل حسین مکی، مظفر بقائی و ابوالحسن حائری‌زاده توانست از تصویب آن جلوگیری کند و عمر مجلس پانزدهم به‌پایان رسید.^[۲] شاه در این دوره به مقامات بریتانیا اطمینان می‌داد که اگر با اصلاحات او و افزایش اختیاراتش موافقت کنند قرارداد الحاقی نیز به تصویب خواهد رسید. او بر اعمال نفوذ دربار و ارتش برای جلوگیری از انتخاب نمایندگان مخالف قرارداد در مجلس شانزدهم حساب می‌کرد.

با شروع انتخابات و روشن شدن اعمال نفوذهای وسیع در جریان آن، دکتر مصدق با عده‌ای از هم‌فکرانش در اعتراض به وضع انتخابات در دربار متحصن شدند. شاه با اکراه آنان را در کاخ پذیرفت ولی اعتراض آنان به انتخابات را قبول نکرد. دکتر مصدق و همراهانش در این تحصن جبهه ملی ایران را پایه گذاشتند که در سال‌های بعد نقش موثری در صحنه سیاسی ایران داشت. دکتر مصدق و چند تن دیگر از جبهه ملی در انتخابات مجلس شانزدهم (پس از ابطال صندوق‌های تهران و رأی‌گیری مجدد) به مجلس راه یافتند.^[۳]

در همین دوره عبدالحسین هژیر که پس از نخست‌وزیری مدتی عملاً و بعد رسما وزیر دربار بود به دست فدائیان اسلام کشته شد و این ضربه‌ای به دربار و شاه بود. مجلس شانزدهم پس از انعقاد به ساعد (که شاه دوباره بدون رای تمایل مجلس او را منصوب کرده بود) رای اعتماد نداد و دوران نخست‌وزیری او به‌پایان رسید، بدون این‌که بتواند قرارداد الحاقی را که دربار و دولت بریتانیا به تصویب آن نظر داشتند به تصویب برساند.

پس از ساعد، علی منصور با حمایت روشن سفارت و شخص سفیر بریتانیا یعنی لوروژتل، نخست‌وزیر شد. بریتانیایی‌ها او را قادر به قبولاندن قرارداد الحاقی به مجلس می‌دانستند. منصور نیز بدون رای تمایل به نخست‌وزیری رسید و شاه به این ترتیب می‌خواست بر اختیارات خود تاکید کند.

در ۴ خرداد ۱۳۲۹ دکتر مصدق در نطقی مجلس مؤسسان را غیرقانونی خواند و به شاه نصیحت کرد که از اقدامات خلاف قانون اساسی مشروطه دوری کند. وی همچنین از دخالت‌های دربار و اشرف پهلوی و رئیس ستاد ارتش در امور سیاسی کشور انتقاد کرد. او همچنین طرحی را برای تصویب پیشنهاد کرد که تصمیمات مجلس موسسان بی‌اعتبار شوند ولی این طرح تصویب نشد. احمد قوام نیز با انتشار نامه سرگشاده‌ای به‌شدت از شاه و تمایل او به کسب اختیارات بیشتر انتقاد کرد. حکیمی که اینک وزیر دربار بود نامه تندی در پاسخ به قوام فرستاد. در واقع دخالت‌های شاه و دربار در امور سیاسی ایران و نیز فساد دربار (اعم از مالی و غیره) در جامعه آنان را منفور ساخته بود و برخی سیاست‌مداران از این موضوع برای کسب وجهه استفاده می‌کردند. شاه به‌ویژه در این دوره از جبهه ملی بیمناک بود و براساس اسناد وزارت خارجه انگلستان بارها به شپرد سفیر جدید بریتانیا از جبهه بدگویی می‌کرد. در یک مورد گفته بود که او جبهه ملی را از حزب توده خطرناک‌تر می‌داند.

منصور برای جلب نمایندگان به خواسته‌های جبهه ملی با نظر مساعد برخورد می‌کرد. همچنین او آیت‌الله کاشانی را که پس از ترور شاه به لبنان تبعید شده بود به ایران دعوت کرد. بالاخره منصور قرارداد الحاقی را به مجلس تقدیم کرد ولی نظری در موافقت با آن ابراز نکرد و خواست که مجلس قرارداد را بررسی کند. بریتانیا که تردید منصور در دفاع از قرارداد را دید با نظر مثبت به نخست‌وزیری سرلشکر رزم‌آرا تمایل نشان داد. منصور در ۵ تیر ۱۳۲۹، به شرط اعزام به رم در سمت سفیر ایران در ایتالیا، استعفا کرد.

در سال ۱۳۲۹ شاه با همسر دوم خود ثریا اسفندیاری ازدواج کرد.^[۴]

رزم‌آرا که در ارتش به‌خاطر سخت‌کوشی و مدیریت خود صاحب نامی بود وارد سیاست شده بود و با ایجاد پیوند با محافل سیاسی به ویژه اشرف پهلوی امیدوار به نخست‌وزیری بود. شاه و بریتانیا نیز می‌خواستند که فرد مؤثری که از اقدامات مختلف نترسد نخست‌وزیر شود و کار قرارداد الحاقی را تمام کند.

بار دیگر شاه بدون رای تمایل مجلس نخست‌وزیر جدید، یعنی رزم‌آرا را منصوب کرد. دکتر مصدق و جبهه ملی به‌شدت با او مخالفت کردند ولی او توانست رای اعتماد از مجلس را به دست آورد. رزم‌آرا زیر فشار بریتانیا از مجلس خواستار تصویب قرارداد الحاقی شد ولی مخالفت مصدق و جبهه ملی بجای این کار منجر به مطرح شدن پیشنهاد ملی شدن نفت در سراسر ایران شد. موضوع منحل کردن مجلس به دست شاه برای باز کردن دست رزم‌آرا نیز در میان طرفداران بریتانیا مطرح بود ولی شاه که دیگر از قدرت گرفتن رزم‌آرا و احتمال سرنگونی خود به دست او بیم‌ناک شده بود به مخالفان او پیوست. رزم‌آرا که از تصویب قرارداد الحاقی مایوس شده بود بدون این‌که اعلام کند می‌خواست با پشتیبانی ظاهری از اندیشه ملی شدن نفت قرارداد جدیدی را پیشنهاد کند که عملاً حق امتیاز ایران را به ۵۰ درصد می‌رساند. ولی مقامات شرکت نفت ایران و انگلیس به شدت با این فکر مخالفت کردند. رزم‌آرا در ۱۳ اسفند ۱۳۲۹ ظاهراً به دست یکی از اعضای فدائیان اسلام کشته شد، اگر چه هنوز روشن نیست که چه کسانی واقعا در کشتن او دست داشتند.

پس از کشته شدن رزم‌آرا، شاه باز هم بدون کسب رأی تمایل مجلس، حسن علا را به نخست‌وزیری برگزید. علا پس از چند روز ناگهان استعفا کرد و شاه آماده بود تا سید ضیاءالدین طباطبائی را به نخست‌وزیری برگمارد. گفته می‌شد که شاه با انحلال مجلس و سید ضیاء با دستگیری مخالفان جلوی روند ملی شدن نفت را خواهند گرفت. در جلسه‌ای در مجلس شورای‌ملی، جمال امامی به مصدق پیشنهاد نخست‌وزیری کرد، با این فکر که او قبول نخواهد کرد و سپس سید ضیاء نخست‌وزیر خواهد شد. در واقع سید ضیاء هم‌زمان با این جلسه نزد شاه بود و منتظر بود تا با رأی تمایل مجلس نخست‌وزیر شود. ولی دکتر مصدق نخست‌وزیری را قبول کرد و نقشه‌های شاه و انگلیسی‌ها و سید ضیاء و دیگران عملی نشد.

قدرت شاه در دوره نخست‌وزیری مصدق روزبه‌روز کمتر می‌شد و تمام کوشش‌های او و دربار با اقدامات متقابل مصدق خنثی می‌شد. به خاطر محبوبیت مصدق و امر ملی شدن نفت، شاه نیز در ظاهر از او پشتیبانی می‌کرد ولی عملاً در برکناری او می‌کوشید. در رویداد ۳۰ تیر ۱۳۳۱ ارتش به طرفداران مصدق و کمونیستها تیراندازی کرد و عده‌ای کشته شدند.

بصيرت1

ادامه نوشته

بصیرت

ادامه نوشته

به نام خدا

سوالات پیرامون مساله نفت ایران در جریان ملی شدن صنعت نفت

1-درآمد حاصل از قردادهای نفتی(شرکت نفت ایران و انگلیس)تا سال 1320به چه نحو به دولت ایران داده میشد؟

الف-توسط دفتری در اروپا صرف نیازهای تسلیحاتی ارتش میشد

ب-دولت وقت نقدا دریافت و با صلاحدید مجلس صرف امور مختلف میشد

ج-در خزانه بانک شاهنشاهی ذخیره میشد و در اختیار شاه و دربار قرار میگرفت

د-موارد ب و ج صحیح است

2-ایجاد شرکت نفت ایران و انگلیس در اصلاح و تکمیل کدام قرداد نفتی بود؟

الف-قردادنفتی 1933

ب-قرداد نفتی دارسی

ج-قرداد نفتی شمال

د-قرداد گس- گلشائیان

3-اشکال و یا نقطه ضعف بزرگ قرارداد نفتی 1933چه بود؟

الف-استفاده انگلیسیها از کارگران غیر ایرانیدر شرکت نفت

ب-حق السهم ایران از این قرارداد فقط 16% بود

ج-کلیه واردات و صادرات شرکت معاف از مالیات و عوارض گمرکی بود و دولت ایران حافظ جان و مال کارکنان شرکت می بود

د- تمدید قرارداد دارسی

4-طبق قرار داد 1933تمام دارایی شرکت و تاسیسات و تجهیزات متعلق به آن در پایان مهلت قرارداد از آن کدام دولت بود؟

الف-انگلستان

ب-ایران و انگلستان به تناسب سهم

ج-ایران

د-سهام انگلستان به ایران فروخته میشد

5-کدام مورد زیر میتواند مقدمه برای ملی شدن صنعت نفت در ایران باشد؟

الف-اختصاص یافتننفت جنوب ایران به انگلستان و استخراج بی رویه نفت توسط آنها

ب-تلاشهای روسیه برای بدست آوردن نفت شمال ایران

ج-لزوم استفاده از منابع نفتی خاورمیانه برای امریکا در اثنای جنگ جهانی دوم

د-موافقت انگلستان برای شراکت امریکا در منابع نفتی ایران

6-طرح مصدق در مجلس مبنی بر تحریم مذاکرات نفت چه معنا و مفهومی داشت؟

الف-این طرح به مصلحت امپریالیزم و توطئه ای بر ضد منافع شوروی بود

ب-این طرح به مصلحت شوروی و بر ضد منافع امپریالیسم امریکا و انگلستان بود

ج-این طرح علیه کلیه منافع بیگانگان بود

د-هیچکدام

7-موضع دکتر مصدق در قبال لغو امتیاز نفت جنوب چه بود؟

الف-موافق بود و قبلا مخالفت خود را با قراردادهای نفتی در قالب تحریم مذاکرات نفتی نشان داده بود

ب-مخالف لغو یکطرفه قرارداد بود  و انرا یک امتیاز قانونی می دانست

ج-کاملا تسلیم قوانین مجلس بود

د-بخاطر منافع نفتی شوروی در ایران موافق لغو قرارداد نفت جنوب بود

8-کدام مورد زیر از عواقب و پیامد های طرح تحریم مذاکرات نفتی  مصدق بود؟

الف-رنجش شدید انگلستان و آمریکا و تهدید ایران به شکایت به لاهه

ب-موافقت انگلستان برای اصلاح و تکمیل قراردادهای نفتی سابق به نفع ایران

ج-اعلام حکومت خود مختار حزب دمکرات در آذربایجان و زنجان به تحریک شوروی

د- همه موارد صحیح است

9-قرارداد مشترک نفتی ایران و شوروی در زمان کدام نخست وزیر  و در مجلس چندم مطرح گردید؟

الف-ساعد مجلس چهاردهم

ب-قوام مجلس پانزدهم

ج-مصدق مجلس پانزدهم

د-مصدق مجلس چهاردهم

10-از سیاستهای نفتی امریکا در ایران قبل از ملی شدن صنعت نفت

الف-در ازای حمایت از سیاستهای نفتی شوروی و انگلستان سهم خود را از نفت ایران میخاست

ب-مخالفت شدید با انعقاد قرارداد نفتی مشترک میان ایران و شوروی

ج-توصیه امریکا به دولت ایران مبنی بر رد موافقت نامه ایجاد شرکت مختلط نفت ایران و شوروی

د-ب و ج صحیح است

11-کمسیون نفت برای بحث و بررسی پیرامون کدام موضوع و به ریاست چه کسی  و در مجلس چندم تشکیل شد؟

الف-مجلس شانزدهم –مصدق-قرارداد الحاقی

ب-مجلس پانزدهم –رزم آرا-قرارداد گس گلشائیان

ج-مجلس پانزدهم-مصدق-قرارداد الحاقی

د-مجلس شانزدهم-منصور-قرارداد 1933

12-رزم آ را در زمان نخست وزیری خود در خصوص مسئله نفت چه سیاستی را در پیش گرفت؟

الف-به امریکا نزدیک شد فکر القای امتیاز نفت جنوب و ملی شدن صنعت نفت را ادامه داد

ب- به شوروی نزدیک شد و خواست با حل اختلافات ایران انگلیس کار نفت را سامان دهد

ج- با دکتر مصدق و حذب دمکرات همگام و همراه شد

د- هیچکدام

13- فکرملی شدن صنعت نفت از سوی دولت امریکا در زمان کدام دولت مطرح شد و عکس العمل دولت مزبور چه بود؟

الف- هژیر- موافق بود

ب- مصدق- موافق بود

ج- رزم ارا- مخالف بود

د-ساعد- مخالف بود

14- هدف امریکایها از مطرح ساختن ملی شدن صنعت نفت ایران چه بود؟

الف-تحت حمایت گرفتن ملل ضعیف در راستای تحقق هدف تسلط بر جهاد

ب- در عرصه رقابت های بین المللی به چالش کشیدن منافع دولت و شوروی در ایران

ج- بهره برداری کارتلهای نفتی اریکا از نفت جنوب ایران

د- در اثنای جنگ جهانی دوم با پشتیبانی دولت ایران  ایران را به جرگه متحدین خود دراورد

15-موضع مصدق به عنوان ریس کمسیون نفت مجلس در قبال برنامه های نفتی نخست وزیر رزم ارا چه بود؟

الف-همراهی و موافقت با او

ب- مانع تراشی و استیضاح او

ج- موضع خاصی نداشت

د- هر دو هدف مشترک داشتند ولی را و روششان متفاوت بود

16- نظر کمسیون نفت و مصدق در مورد قرارداد الحاقی و شرکت نفت ایران و انگلیس چه بود؟

الف- قرارداد برای استیفای حقوق ملت کافی نیست و کمسیون نظر مخالف دارد

ب- باید به صورت دوجانبه گفتگو و مذاکره جهت اصلاح قرارداد الحاقی با شرکت انجام گیرد

ج- قرارداد الحاقی و شرکت نفت از نظر کمسیون بلا اشکال و می تواند به فعالیت خود ادامه دهد

د- الف و ب صحیح است

17-طرح ملی شدن صنعت نفت توسط مصدق در چه تاریخی و در مجلس چندم مطرح گردید؟

الف- 1329 مجلس هفدهم

ب- 1323 مجلس پانزدهم

ج- 1328 مجلس شانزدهم

د- 1329 مجلس شانزدهم

18- بعد از ملی شدن صنعت نفت مصدق ریشه اختلافات ایران با شرکت نفت را در چه مسایلی می دید؟

الف- سیاسی

ب- اجتماعی و فرهنگی

ج- مالی

د- ملی و مذهبی

19- عکس العمل دولت انگلستان در قبال رد قرارداد الحاقی از جانب کمسیون نفت مجلس چه بود ؟

الف- شرکت نفت با رزم ارا وارد مذاکره شد و تصمیم به دادن امتیازات بیشتر به ایران شد در صورت تساوی حقوق و منافع حاصل از نفت

ب- به جامعه ملل شکایت کرد و خواستار احقاق حقوق خود شد

ج- تصمیم گرفت با همکاری امریکا وارد صحنه نفتی ایران شوند

د- ان را پذیرفت

20-علت مخالفت رزم آرا با ملی شدن صنعت نفت چه بود؟

الف-مشکلات فنی و اقتصادی وسازمانی

ب-نداشتن کارشناس و وسایل حمل و نقل  و بازار فروش

ج-مذاکرات وی با شرکت نفت انگلستان  و کنار آمدن با انگلیسیها  و گرفتن امتیازات اضافه بر قرارداد الحاقی

د-الف و ب صحیح است

21-مخلف سر سخت برنامه های اصلاحی نفتی رزم آرا در مجلس چه کسی بود؟

الف-ایت ا...کاشانی

ب-هژیر

ج-کسروی از جبهه ملی

د-دکتر مصدق

22-دکتر مصدق جهت ملی شدن صنعت نفت بر حمایت کدام کشور حساب میکرد؟

الف-شوروی

ب-آمریکا

ج-انگلستان

د-هلند و سوئیس

23-ترور نخست وزیر رزم آرا همزمان با تصمیم ملی شدن صنعت نفت چه معنای داشت؟

الف-ارعاب مخالفان ملی شدن صنعت نفت

ب-وارد اوردن شوک به انگلستان برای گرفتن حق السهم بیشتر برای ایران از نفت شرکت

ج-ناامیدی امریکائیها از سهیم شدن شرکتهای نفتی شان در شرکت نفت ایران

د-الف و ج صحیح است

24-علت استعفای حسین علا در هفتم اردیبهشت 1330ه-ش چه بود؟

الف-دخالت مجلس در امور اجرائی(دولتی)

ب-تصویب طرح نه ماده ای اجرائی قانون ملی شدن صنعت نفت توسط کمسیون نفت

ج-به بن بست رسیدن مذاکرات و رایزنی ها علا با وزارت امور خارجه امریکا جهت تجدید نظر در قرارداد 1933 جهت مبارزه با فقر  و جلوگیری از پیشرفت کمونیزم  و ازدیاد درآمدهای نفت ایران

د-الف و ب صحیح است

25-علت پذیرفتن نخست وزیری توسط مصدق چه بود؟

الف-بخاطر  مانع تراشیها و تبلیغات منفی جبهه ملی علیه کابینه ها و ترس از ترور کسی حاضر به تشکیل کابینه نبود

ب-مصدق قصد داشت خود را یک رجل ملی گرا و وطن پرست ضد استعماری جلوه دهد

ج-نگران اجرای طرح نه ماده ای اجرای قانون ملی شدن صنعت نفت توسط دولت آینده بود

د-خود هیچ اصرار و علاقه ای به تشکیل کابینه نداشت

26-در قانون طرح اجرای ملی شدن صنعت نفت تکلیف شرکت نفت انگلیس چگونه مشخص شده بود؟

الف-همچنان به کار خود ادامه دهد

ب-دولت ایران از شرکت خلع ید میکند

ج-با کمی اصلاح و تعدیل در قرارداد نفت 1933به کار خویش ادامه دهد

د-سهام شرکت بین ایران و انگلستان و امریکا بر اساس توافق تقسیم شود

27-علت تحصن مصدق در مجلس بعد از تشکیل کابینه خود چه بود؟

الف-احساس خطر از جانب انگلیسیها

ب-ترتیب توطئه از جانب جبهه ملی علیه او

ج-تهدید از سوی فدائیان اسلام

د-احساس خطر از جانب شاه و دربار

28-رئیس جمهور آمریکا ترومن در خصوص اختلافات ایران و انگلیس چه پیشنهادی به مصدق (نخست وزیر) نمود؟

الف- ایران نسبت به شکایت انگلیس به لاهه بی اعتنا  و روی کمک امریکا حساب کند

ب-در راستای حفظ روابط با انگلستان خواسته های انگلیس را بپذیرد

ج-با نمایندگان اعزامی انگلستان مذاکره نماید

د-به ایران هشدار داد تا سرآمدن مدت قراردادهای نفتی شرکت نفت در ایران به کار خود ادامه دهد

29-پاسخ مصدق به ترومن رئیس جمهور امریکا چه بود؟

الف-شرکت نفت را عامل فقر و پریشانی مردم ایران و ملی کردن صنعت نفت را امری داخلی دانست  

ب-انگلستان را محکوم به تصفیه حساب و پرداخت غرامت شرکت نفت نمود

ج-در راستای حفظ روابط با انگلستان مذاکره با دولت مزبور را پذیرفت

د-همه موارد صحیح است

30-نتیجه مذاکرات هیات نفت دولت ایران با نمایندگان انگلستان  چه شد؟

الف-به توافق رسیدند چرا که پیشنهادات آنها حاکمیت ایران را بر تاسیسات نفتی تثبیت  و راهی برای افزایش درآمد و بهبود وضعیت ایران بود

ب-نمایندگان انگلستان اصل ملی شدن صنعت نفت را پذیرفتندواداره نفت موقتا به یک شرکت انگلیسی ایرانی سپرده شد

ج-تمام تاسیسات و دارایی شرکت و اداره شرکت به یک شرکت ایرانی سپرده شد

د-بخاطر مغایرت با اصل ملی شدن صنعت نفت مذاکرات از سوی دولت ایران به بن بست کشیده شد

31-پس از ملی شدن صنعت نفت نظر مصدق (نخست وزیر)در مورد کارشناسان نفتی انگلیس در شرکت چه بود؟

الف-دادن تضمین مالی و جانی و مزایای بازنشستگی در صورت ادامه کار

ب-استعفای فوری همه کارکنان و کارشناسان انگلیسی

ج-به اختیار خودشان گذاشت

د-هیچکدام

32-مهمترین اشکالی که دولت ایران پس از ملی کردن صنعت نفت با آن مواجه شد چه بود؟

الف-نداشتن نفتکش ووسایل حمل و نقل

ب-نداشتن کارشناسان و متخصصان فنی

ج-نداشتن اسباب و تجهزات یدکی و فنی

د-نداشتن بازار فروش  و نبودن خریدار

33-حکم دیوان لاهه در مورد شکایت انگلستان از ایران سال 1330 چه بود؟

الف-دعاوی انگلیس را پذیرفت  و ایران را متهم به لغو قرارداد نفتی نمود

ب-ملی شدن صنعت نفت ایران را ناشی از حاکمیت ملی  دانست  و دعاوی انگلستان را بی اساس دانست

ج-پیشنهاد کرد تا یک کمسیون مختلط بر اداره نفت نظارت کند

د-الف و ج صحیح است

34-عکس العمل دولت ایران به پاسخ دیوان لاهه چه بود؟

الف-پذیرفت

ب-رد نمود

ج-صلاحیت دیوان را برای رسیدگی به این موضوع را یر سوال برد

د-بصورت مشروط پذیرفت

35-علت استیضاح مصدق در 23تیر ماه 1330 در مجلس چه بود؟

الف-ورود هاریمن نماینده رئیس جمهور امریکا  به تهران

ب-برخورد احزاب وابسته به حزب توده و احزاب دولتی و کشتارتیر ماه1330

ج-بدون نتیجه ماندن مذاکرات نفت

د-عدم توجه مصدق به طرحهای نفتی ارائه شده از سوی کارشناسان نفتی

36-علت سفر مصدق در مهر ماه 1330 به نیویورک چه بود؟  

الف-حضور در شورای امنیت برای بررسی به شکایات انگلستان

ب-جلب کمک آمریکائیها برای حل مشکلات کشور

ج-طرح شکایات ایران از انگلیسیهادر شورای امنیت و معالجه و دیدار با ترومن رئیس جمهور امریکا   

د-الف و ب صحیح است

37-مصدق در شورای امنیت در رد اعتراضات انگلستان  چه گفت؟

الف-بی اعتباری مصوبات مجلس نهم بخاطر نفوذ دولت وقت  در انتخابات آن

ب-دخالت شرکت نفت انگلتان در امور داخلی ایران

ج-عدم صلاحیت شورای امنیت برای بررسی موضوع

د-همه موارد صحیح است

38-دکتر مصدق برای جبران شکستهای اقتصادی مملکت چه کرد؟

الف-انتشار اوراق قرضه ملی

ب-وضع عوارض بر مواد مصرفی مردم

ج-گرفتن مالیاتهای سنگین از توانگران

د-دعوت عموم مردم به صرفه جوئی

39-علت استعفای مصدق در 25 تیر 1331 چه بود؟

الف-عدم تصویب طرح تک ماده ای دادن اختیار ات قانون گذاری 6ماهه از سوی مجلس به او

ب-عدم پذیرش شاه از دادن پست وزارت جنگ به او

ج-اعلام ورشکستگی دولت

د-عدم به نتیجه رسیدن مذاکرات نفت با نمایندگان انگلیسی

40-علت قیام 30تیر 1331چه بود؟

الف-اعتراض برخی از احزاب  چون حزب توده به دخالت آمریکائیان در امور داخلی کشور

ب-تظاهرات به حمایت از مصدق  و لزوم مبارزه برای سرنگونی دولت قوام

ج-اعتراض مردم به ورود سفیرامریکا به تهران

د-الف و ج صحیح است

 

منابع:

1-    تاریخ انقلاب نفت ایران

2-    اشتباه بزرگ ملی شدن صنعت نفت ایران

3-    پنجاه سال نفت ایران                      

تهیه و تنظیم: گروه تاریخ شهرستان تیران و کرون

زمستان 89-88

 

 

 

                                   بسمه تعالی

        با سلام وعرض ادب به استحضار می رساند مسابقه علمی

همکاران گروه تاریخ ازکتاب تاریخ تحولات سیاسی دکتر سیدجلاالدین

مدنی مبحث جنگهای ایران وروسیه  ازصفحه 74تا166انتخاب شده ا

ست زمان برگزاری ازمون دردومین مجمع می باشدلذا ازهمکاران

دعوت می شود قبول زحمت  کرده ودرمسابقه فوق شرکت فرمایید       

                              ازهمکاری شما کمال تشکرراداریم 

هنگری

مجارستان . يکي از کشورهاي شبه جزيره بالکان در اروپا است که شمال آن کشور چکسلواکي ، شمال غربي آن اتريش ، و جنوب آن يوگوسلاوي و روماني و مشرقش مجاور باخاک روسيه شوروي است و ايالت اوکراين روسيه همسايه آن است . نام يوناني اين سرزمين اونگرن است که کلمه هنگري تغييريافته آن است . پايتخت آن شهر بوداپست است . وسعت اين سرزمين پيش از جنگ جهاني دوم 35875 کيلومتر مربع بود. جمعيت اين کشور مطابق آمار 1939 م . 9106252 تن بوده است . بعداز جنگ وسعت خاک آن به 66000 کيلومتر مربع و جمعيت آن به حدود پانزده ميليون رسيد. بلندترين نقطه اين سرزمين 3300 متر از سطح دريا ارتفاع دارد. رودخانه دانوب از شمال به جنوب اين کشور را قطع مي کند و واردکشور يوگسلاوي مي شود. در مغرب آن درياچه اي به نام بالاتن وجود دارد. اين سرزمينهاي کنار گذرگاه دانوب در حدود سالهاي 893 تا 901 م . به تصرف قبايل مجار درآمد و پيش از آن اسلاونشين بود. در آن زمان اتو اول امپراطور آلمان در برابر مجارها مقاومت کرد. اما سرانجام در اواخر قرن دهم و قرون بعد مبارزه مجارها به نتيجه رسيد و اين سرزمينها به تصرف آنها درآمد. و در قرن شانزدهم ، دولتي به اين نام در مرکز اروپا وجود داشت که در 1946 م . تبديل به دولت جمهوري شد. (از فرهنگ جغرافيايي وبستر). رجوع به مجار و مجارستان شود.

جنگ جهانی اول

 سمت چپ-بالا (در جهت عقربه‌های ساعت): یک سنگر ، یک تانک انگلیسی در حال گذر از سنگری ، یک ناو انگلیسی در حال غرق شدن بعد از برخورد با مین در درگیری در داردانل ، یک مسسل‏زن با با ماسک محافظ گاز و هواپیماهای دوباله آلباتروس آلمانی

ادامه نوشته